Fərzəliyev Şahin Fazil oğlu – şair, şərqşünas, tərcüməçi, 1997-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, tarix elmləri namizədi (1974), Azərbaycan Milli Yaradıcılıq Akademiyasının tarix doktoru (1993), tarix elmləri doktoru (1996)

Şahin Fazil 1940-cı ildə Quba şəhərində anadan olmuşdur. Burada orta məktəbi (1958), ADU-nun şərqşünaslıq fakültəsinin fars filologiyası şöbəsini fərqlənmə [...]]]>

ŞAHİN FAZİL
Tam adı	Şahin Fazil oğlu Fərzəliyev
Doğum tarixi	1940
Doğum yeri	Quba

Fərzəliyev Şahin Fazil oğlu – şair, şərqşünas, tərcüməçi, 1997-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, tarix elmləri namizədi (1974), Azərbaycan Milli Yaradıcılıq Akademiyasının tarix doktoru (1993), tarix elmləri doktoru (1996)

Həyatı

Şahin Fazil 1940-cı ildə Quba şəhərində anadan olmuşdur. Burada orta məktəbi (1958), ADU-nun şərqşünaslıq fakültəsinin fars filologiyası şöbəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir (1964). Ədəbi fəaliyyətə 50-ci illərdə başlamışdır. İlk mətbu şeiri “Qız bənövşə” “Qızıl Quba” qəzetində dərc edilmişdir (1958). Keçən əsrin 60-cı illərindən dövri mətbuatda şeir və publisistik məqalələrlə müntəzəm çıxış edir. İyirmi ildən çoxdur ki, orta əsrlər Azərbaycan feodal dövlətlərinin tədqiqi üzərində elmi fəaliyyətini davam etdirir. Əmək fəaliyyətinə Əfqanıstanda mütərcim kimi başlamışdır. 1963-1988-ci illərdə fasilələrlə on üç il həmin ölkənin müxtəlif şəhərlərində işləmiş (burada Əfqanıstanın 3 medalı və fəxri fərmanları ilə təltif olunmuşdur), Azərbaycan EA Tarix İnstitutunun aspiranturasında təhsilini davam etdirmışdir (1970-1973). Həmin institutda kiçik elmi işçi (1973-1983), böyük elmi işçi (1983-1996) olmuşdur. Hazırda aparıcı elmi işçidir (1996-cı ildən).

Əsərləri

• 1. Qəzəllər. Bakı: Yazıçı, 1978, 43 səh. (şərikli)
• 2. Qəzəllər. Bakı: Yazıçı, 1986, 223 səh. (şərikli)
• 3. Yenə görüşərik. Bakı: Yazıçı, 1989, 101 səh.
• 4. Qəzəllər. Bakı: Elm, 1990, 573 səh.
• 5 Qəzəllər (I cild). Bakı: Azərnəşr, 1994, 197 səh.
• 6. Divan. Bakı: Azərnəşr, 1996, 465 səh.
• 7. Azərbaycan və Osmanlı imperiyası XV-XVI əsrlərdə. Bakı: Azərnəşr, 1994, 200 səh.
• 8. Əlini ver mənə. Bakı: Gənclik, 1998, 202 səh.
• 9. Azərbaycan və Osmanlı imperiyası (II nəşr). Bakı: Elm, 1999, 200 səh.
• 10.Quba tarixi. Bakı: Əbilov və qardaşları, 2000, 456 səh.
• 11.Qızxanım, yaxud qırx şeirdən ibarət elegiya. Bakı: Əbilov və qardaşları, 2001, 55 səh.
• 12.İlhamə, yaxud səndən ayrı səninlə. Bakı: Elnur-P, 2002, 232 səh.
• 13.XV əsr Azərbaycan dövlətlərinin quruluşu. Bakı: Elnur-P, 2003, 120 səh.
• 14.İran səfərnamələri. Bakı: Elnur-P, 2003, 220 səh.
• 15.Divan. Bakı: Elnur-P, 2004, 162 səh.

Tərcümələri

(ərəb, fars, türk dillərindən)

• 1.Zəfər təranələri (əfqan şeir və hekayələri). Bakı: Yazıçı, 1984, 176 səh. (şərikli)
• 2.Jozef Tiflisi, Vaqiati-Mir Veys və Şah Hüseyn (orta əsr). Bakı: Azərnəşr, 1992, 57 səh.
• 3.Y.T.Kruşinski. Xristian səyyahın tarixi. Bakı: Azərnəşr, 1993, 103 səh.
• 4.Məryəm Mirəhmədi. Səfəvilər dövründə din və dövlət. Bakı: Azərnəşr, 1997,

İskəndər bəy Türkman tarixçi, xəttat

Tanınmış Səfəvi tarixçisi, məşhur “Tarixi-aləm arayi-Abbasi” (“Dünyanın bəzəyi olan Abbasın tarixi”) əsərinin müəllifi İskəndər bəy Türkmən Məhəmməd Yusif Müvərrix 1560/61-ci ildə sayılan türk soylarından olan Türkman elinin tanınmış ailələrindən birində doğulmuşdur.

Erkən yaşlarında, hələ ilkin təhsilini də bitirməmiş İskəndər [...]]]>

İskəndər bəy Türkman tarixçi, xəttat

Həyatı

Tanınmış Səfəvi tarixçisi, məşhur “Tarixi-aləm arayi-Abbasi” (“Dünyanın bəzəyi olan Abbasın tarixi”) əsərinin müəllifi İskəndər bəy Türkmən Məhəmməd Yusif Müvərrix 1560/61-ci ildə sayılan türk soylarından olan Türkman elinin tanınmış ailələrindən birində doğulmuşdur.

Erkən yaşlarında, hələ ilkin təhsilini də bitirməmiş İskəndər o zaman “siyaq” adlanan mühasib sənətini öyrənmək işinə girişir və sonradan buna da peşiman olur. Dövrünün iqtisadi biliklərinin əsaslarını mənimsəyən İskəndər Münşi bir çox dövlət xadimləri ilə bir sırada çalışır, hətta hərbi yürüşlərdə də iştirak edir. Sonradan, professor Əbülhəsən Rəhmaninin də yazdığına görə, o, “yorucu mühasiblik sənətindən üz döndərir və dövrünün oxumuş adamlarının tə’siri altında cidd -cəhdlə katiblik sənətini öyrənməyə girişir. Az sonra epistolyar ustalığın bütün incəliklərinə yiyələnir ki, şah Abbasın dəftərxanasında xidməti işə girə bilsin. “1592/93-cü ildə İskəndər Münşi I Şah Abbasın sarayında “böyük katib” (münşi) vəzifəsinə götürülür və paytaxt İsfahana köçürülərkən şahla birlikdə oraya gedir. Burada ev-eşik sahibi olan İskəndər bəy ailəsi ilə bütün ömrünü İsfahana bağlayır.

Münşinin doğulduqu ailə barədə mə’lumatlar çox azdır. Özünün “Tarix”ində İskəndər bəy yaxın qohumlarından biri Gilan vəziri olmuş qardaşı oğlu Məhəmməd Saleh barədə o dövrün ən savadlı adamlarından biri kimi bəhs edir. İskəndər Münşi dostları arasında böyük Azərbaycan alimi Nəsirəddin Tusinin nəslindən olan şahın birinci vəziri Hatəm bəy Ordubadini yada salır. Bə’zi tədqiqatçıların fikrincə, məhz onun himayədarlığı sayəsində İskəndər bəy “münşilər” sırasına daxil ola bilib. İskəndər bəy birinci vəzirin birbaşa rəhbərliyi altında çalışır və Hatəm bəyin ömrünün sonuna qədər (1610/11) hər yerdə onu müşaiyət edir. Onlar I Şah Abbasın hərbi yürüşlərində, ölkə daxilindəki səyahətlərində, səfərlərində, ovlarında, saraydakı qəbullarında bir yerdə iştirak edirlər. Hərbi səfərlərdən birində, Hatəm bəy şahı öz vətəni Ordubada dəvət edir. İskəndər bəy də orada olur və Ordubadın “səfalı təbiətini, bərəkətli meyvə bağlarını, şəffaf və xoş sulu bulaqlarını” böyük həvəs və məhəbbətlə təsvir edir. Bundan başqa o öz əsərində Hatəm bəyin şəcərəsini də verir və onun soyunun Səfəvilər dövlətinin yaranıb formalaşmasındakı xidmətlərini göstərir.

İskəndər Münşinin karyerası Şah İsmayıl Xətainin yaratdığı möhtəşəm Qızılbaşlar dövləti daxili çəkişmələr və mərkəzi hakimiyyətin zəifləməsi nəticəsində siyasi və iqtisadi böhran keçirdiyi bir vaxtda başlanır. Belə bir vəziyyətdə hakimiyyətə gələn Şah Abbas qızılbaş əyanlarının tə’sir dairəsini xeyli daraldır, paytaxtı İsfahana köçürür və keçmiş şöhrətini qaytarmaq uğrunda mübarizəyə başlayır.

İskəndər Münşi Şah Abbası onun Azərbaycan uğrunda apardığı 5 illik bütün mübarizəsi boyunca müşaiyət edir. O, Azərbaycanı qarış-qarış gəzir, Təbriz, Ərdəbil, Naxçıvan, Əhər, Xoy, Maku, Gəncə, Ordubad, Şamaxı, Bakı və digər şəhərlərdə olur. Şah Abbasın 1599-1601-ci illərdəki Xorasan və 1625-ci ildəki İraq yürüşlərində iştirak edir. İrana, İraqa və digər yaxın ölkələrə səyahətlər edir, burada baş verən bir çox tarixi hadisələrdən xəbər tutur, şahın qəbullarında, ov səfərlərində onun yanında olur. Bütün bunlar ona özünün şah əsəri olan “Tarixi-aləm arayi-Abbasi” əsərini yazmaq üçün zəngin material verir. Tarixçi həmin əsərində bütün müşahidələrini və Səfəvi dövlətinin ilk dörd hökmdarının zamanında baş verən ictimai-siyasi hadisələri təsvir edir. Bundan başqa o, həmin əsərində öz oxucularını dövrün ən görkəmli siyasətçiləri, din xadimləri, şairləri, rəssamları, xəttatları, musiqiçiləri və müğənniləri ilə tanış edir.

Müəyyən iqqisadi təhsilə yiyələnmiş İskəndər Münşi ölkənin maliyyə problemlərinin həllində də yaxından iştirak edir. Həmin bilikləri bə’zi məqamlarda bu tarixi yazmaqda da ona kömək edir.

İskəndər Münşinin əsəri iki cilddən ibarətdir və Səfəvilər dövlətinin tarixi üzrə olduqca qiymətli bir mənbədir. Bu əsər həmin dövrün oxşar tarixi əsərlərindən fərqlənir. Tanınmış Azərbaycan tarixçisi Oqtay Əfəndiyevin də yazdığı kimi: “O, öz sələflərinin yazdıqlarını sadəcə olaraq, təkrarlamır, çalışır ki, tarixi materialları dərk etsin, bir çox hallarda isə hadisələrə öz yozumunu verir. O, bə’zən hətta ictimai hadisələrin zahiri cəhətlərindən sərf-nəzər edir, xronoloji qeydlərə uymur, əksinə, hadisələrin məzmun və mahiyyətini açmağa cəhd göstərir. Bu mə’nada o, öz dövrünün yalnız faktları sadalamaqla kifayətlənən, bununla da xronist olan digər tarixçilərindən bir baş yuxarıda durur.”

Bundan başqa həmin kitabı oxşar əsərlərdən fərqləndirən əsas cəhət bütövlükdə ölkənin və onun ayrı-ayrı vilayətlərinin iqtisadi həyatını dərindən təhlil etmək cəhdidir. Burada şah Abbasın vergi siyasəti, vergilərin yığılması yolları, sənətkarların, tacirlərin və başqa peşə adamlarının maliyyə vəziyyəti, mə’murların maliyyə fırıldaqları barədə mə’lumatlar tapmaq mümkündür. Kitaba xas olan cəhətlərdən biri də tarixçinin şah fərmanlarından, çoxlu sayda rəsmi sənədlərdən sitatlar gətirməsidir.

Münşinin başqa bir əsəri “Zeyli tarixi aləm arayi-Abbasi” (Dünyanın bəzəyi olan Abbasın tarixinin davamı) adlanır. Bu əsər I Səfinin hakimiyyət dövründən bəhs edir. Əsər müəllifin qəfil ölümü ilə tamamlanmamış qalmışdır.

İskəndər Münşi də o dövrün əksər oxumuş adamları kimi şe’rlər yazmış və xəttat sənətinin texnikasına dərindən bələd olmuşdur. Münşinin qələminə məxsus şe’rlərə məşhur tarix əsərinin ayrı-ayrı yerlərində rast gəlinir, ancaq onun ayrıca “Divan”ı olduğu mə’lum deyil. Sənətkarın çağdaşlarından birinin verdiyi mə’lumata görə isə Münşi nəstə’liq xətti ilə gözəl yazmış, sür’ətli yazı qaydalarını kamil bir tərzdə mənimsəmişdi.

İskəndər Münşi 1634-cü ildə Təbrizdə ömrünün 75-ci ilində vəfat etmişdir.
Tarix elminin görkəmli abidəsi sayılan “Tarixi aləm arayi-Abbasi” kitabının müxtəlif əlyazma nüsxələri dünyanın bir çox iri kitabxana və muzeylərində saxlanır. Bu əsər dünyanın bir çox dillərinə tərcümə edilmişdir. Dünyanın ən görkəmli alimləri XVI-XVII əsrlər Azərbaycanının sosial-iqtisadi, siyasi və mədəni həyatına dair ən qiymətli mənbə kimi bu əsərə istinad edirlər.

İlham Xudiyev 1965-ci il yanvarın 25-də Xankəndi şəhərində müəllim ailəsində anadan olub. Xankəndi şəhər Nizami Gəncəvi adına 4 saylı orta məktəbdə orta təhsil alıb. 1984-1986-cı illərdə keçmiş Sovet ordusunun rabitə qoşunlarında həqiqi hərbi xidmət keçib. Bakı Dövlət Universitetinin tarix fakültəsini bitirib.Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, müharibə veteranıdır. 1991-1998-ci illərdə Azərbaycan [...]]]>

İLHAM XUDİYEV
Tam adı	İlham Cəmil oğlu Xudiyev
Doğum tarixi	1965
Doğum yeri	Xankəndi

Həyatı

İlham Xudiyev 1965-ci il yanvarın 25-də Xankəndi şəhərində müəllim ailəsində anadan olub. Xankəndi şəhər Nizami Gəncəvi adına 4 saylı orta məktəbdə orta təhsil alıb. 1984-1986-cı illərdə keçmiş Sovet ordusunun rabitə qoşunlarında həqiqi hərbi xidmət keçib. Bakı Dövlət Universitetinin tarix fakültəsini bitirib.Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, müharibə veteranıdır. 1991-1998-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyində hərbi jurnalist kimi fəaliyyət göstərib. Altı kitab müəllifidir. 2008-ci ildən fəaliyyət göstərən “Ailə və Sağlamlıq” jurnalının baş redaktorudur. “Xankəndi – İlham Xudiyevin təqdimatında” saytının rəhbəridir. 1987-ci ildən jurnalist fəaliyyəti ilə məşğuldur. “Səhər”, “Qarabağ”, “Azərbaycan ordusu” qəzetlərində, “Yanğınla mübarizə” jurnalında çalışıb.

Kitabları

• 1.Mən Azərbaycan vətəndaşıyam
• 2.Şuşadan Şəhidlər xiyabanına
• 3.Bizim ziyalılar
• 4.Müstəqil Azərbaycan
• 5.Müasirlərimiz
• 6.Qarabağ münaqişəsi: faktlar və həqiqətlər

Xarici keçidlər

• [www.xankendi88.azersayt.com]

Həmçinin bax

• XANKƏNDİ – İLHAM XUDİYEVİN təqdimatında
• Ailə və sağlamlıq jurnalı

Ziya Bünyadov (21 dekabr 1923 – 21 fevral 1997) − şərqşunas və tarixçi, Sovet İttifaqı qəhrəmanı, Dövlət mükafatı Laureatı, əməkdar elm xadimi.

Akademik Ziya Bünyadov Berlin şəhərinin Pankov rayonunun (Almaniya), Urgənc (Özbəkistan), Astara və Göyçay (Azərbaycan) şəhərlərinin fəxri vətəndaşı idi. Azərbaycan [...]]]>

ZİYA BÜNYADOV
Tam adı	Ziya Musa oğlu Bünyadov
Doğum tarixi	21 dekabr 1923
Doğum yeri	Astara
Ölüm tarixi	21 fevral 1997
Ölüm yeri	Bakı
Ölüm səbəbi	Qətlə yetirilib

Ziya Bünyadov (21 dekabr 1923 – 21 fevral 1997) − şərqşunas və tarixçi, Sovet İttifaqı qəhrəmanı, Dövlət mükafatı Laureatı, əməkdar elm xadimi.

Akademik Ziya Bünyadov Berlin şəhərinin Pankov rayonunun (Almaniya), Urgənc (Özbəkistan), Astara və Göyçay (Azərbaycan) şəhərlərinin fəxri vətəndaşı idi. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Şərqşünaslıq İnstitutunun direktoru (1981 – 1997) olmuşdur.^[1]

Həyatı

Ziya Bünyadov 1923-cü il dekabr ayının 21-də Astara şəhərində anadan olmuşdur. 1939-cu ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra Bakı Ali Birləşmiş Komandirlər məktəbində təhsilini davam etdirmişdir. İkinci Dünya Müharibəsi dövründə vuruşaraq Berlinədək şərəfli döyüş yolu keçirmişdir. 1945-ci il 27 fevralda ona Sovet İttifaqı Qəhramanı adı verilmişdir.

Z.Bünyadov ordudan tərxis olduqdan sonra 1946-cı ildə Moskva Şərqşünaslıq İnstitutuna daxil olmuş, 1950-ci ildə həmin institutun aspiranturasına qəbul edilmişdir. Ziya Bünyadov 1954 ildə namizədlik dissertasiyasım müdafia edib Azərbaycana qayıtmışdır.

Sonra o, Azərbaycan EA-nın Tarix İnstitutunda elmi axtarışlarını davam etdirmişdir. O, Xilafət və Azərbaycanın VII-XIII əsrlər tarixinin tədqiqatçilarından biridir. Z.Bünyadov alban tarixçisi M.Qoşun “Alban xronikası” əsərini 1960-cı ildə ingilis dilindən, Ə.Bakuvinin “Abidələr’in xülasısi və qüdrətli hökmüdarın möcüzələri” 1971-ci ildə və Nəsəvinin “Sultan Cəlaləddin Mankburnin həyatının təsviri” əsərini 1973-cü ildə Ərəb dilindən Rus dilinə tərcümə etmişdir.

1964-cü ildən Yaxın və Orta Şərq Xalqları İnstitunda “Orta əsirlər tarixi” şöbəsinin rəhbəri olmuşdur. Elə həmin ildə o, tarix elimləri doktoru elmi dərəcəsi və 1965-ci ildə isə professor adına laiq görülmüşdür. 1967-ci ildə Azərbaycan Elmlər Akademyasının müxbir üzvü, 1973-cü ildə akademiyanın həqiqi üzvi seçilmişdir.

1981-ci ildən isə Şərqşünaslıq İnstitunun direktoru, 1990-cı ildə Azərbaycan EA-nın vitse-prezidenti seçilmişdir. Milli məclisin deputatı idi. Z.Bünyadov öz çıxışlarında dəfələrlə həyasız saxtakar erməni tarixcilərin yalançı iddialarını faklarla ifşa etmişdir.

Ziya Bünyadov Qırmızı Bayraq, Aleksandır Nevski, 2-ci dərəcəli vətən müharibəsi, Qırmızı Ulduz ordenləri və medallarla təltif edilmişdir.

1997-ci il fevral ayının 21-də nəməlum cinayətkarlar tərəfindən vəhşicəsinə qətlə yetirilmişdir.

Ziya Bünyadov özü haqqında

Anar və Z.Bünyadov

Ziya Bünyadov özü haqqında dediklərindən: “Atam azərbaycanlı, anam rusdur… Mənim əsil adım Ziyavuddin, atam – şeyx Musa, babam – şeyx Məsum, atamın babası – şeyx Məhdi və s. Mən öz nəslimin tarixini sənədlər üzrə araşdırmışam və məlum olub ki,mənim ata tərəfdən 15 sülaləm şeyxlər olubdur və onların hər birinin adını təyin etmişəm…Mənim soyadım 15-ci ulu babamın adından yaranmışdır – Büned”.^[2]
“Şərqşunas və tarixçi, Sovet İttifaqı Qəhramanı, Dövlət Mükafatı Laureatı, Əməkdar Elm xadimi. Azərbaycan xalqının milli mənafelərini qorumaq nöqteyi-nəzərindən və tarixi həqiqəti bugünkü nəsillərə, dünya tarixinə çatdırmaq baxımından Ziya Bünyadovun əsərləri əvəzsizdir.”

(Heydər Əliyev)

Xarici keçidlər

• Bioqrafia (Rus Dilində)

Hacı Zeynalabdin ibn Axund İskəndər Şirvani (1780-1838)- məşhur səyyah və coğrafiyaçı, tarixçi, etnoqraf, filosof və şair.

Zeynalabdin Şirvani 1780-ci ildə Şamaxı şəhərində anadan olmuşdur. Onun beş yaşı tamam olanda axund İskəndərin ailəsi Bağdad yaxınlığındakı Kərbəla şəhərinə köçür və gələcək səyyahın atası mədrəsədə dərs [...]]]>

ZEYNALABDİN ŞİRVANİ
Tam adı	Hacı Zeynalabdin ibn Axund İskəndər Şirvani
Doğum tarixi	1780
Doğum yeri	Şamaxı
Ölüm tarixi	1838
Ölüm yeri	Middə

Hacı Zeynalabdin ibn Axund İskəndər Şirvani (1780-1838)- məşhur səyyah və coğrafiyaçı, tarixçi, etnoqraf, filosof və şair.

Həyatı

Zeynalabdin Şirvani 1780-ci ildə Şamaxı şəhərində anadan olmuşdur. Onun beş yaşı tamam olanda axund İskəndərin ailəsi Bağdad yaxınlığındakı Kərbəla şəhərinə köçür və gələcək səyyahın atası mədrəsədə dərs deməyə başlayır. Zeynalabdin də ilk təhsilini elə burada alır. 1796-cı ildə o, təhsilini başa vurmaqdan ötrü Bağdad şəhərinə gedir. Zeynalabdin Bağdadda fəlsəfə, tibb, astronomiya və riyaziyyatı, habelə dilləri öyrənməkdə davam edir. Bağdad kitabxanalarında olan səyahətnamələr, bütün Şərq dünyasından buraya axışıb gəlmiş alimlərin, müqəddəs şəhərin ziyarətinə gələn zəvvarların söhbətləri bu gənc oğlanın nəzərlərində yeni bir dünya açır. Dünyanı görmək və onun möcüzələri ilə həmyerlilərini tanış etmək elə həmin vaxtdan gənc Zeynalabdinin həyat məqsədinə çevrilir və o, tərəddüd etmədən səyahətə çıxmaq qərarına gəlir.

Fəaliyyəti

Zeynalabdin Şirvani yaradıcılığının təhlili ilə məşğul olmuş görkəmli Azərbaycan alimi Nurəddin Kərəmovun da yazdığı kimi, “Bu yol 60 min kilometr uzanmış və 40 il davam etmişdir. Bu yol Kiçik Asiyadan, İran yaylasından, Orta Asiya, Ərəbistan və Cənubi Afrika səhralarından, Sudanın meşə və cənkəlliklərindən, Hindistanın tropik meşələrindən, Hind okeanı adalarından keçib. 0, Hindquş, Zaqros, Süleyman dağlarından, Pamirdən adlamışdır. Bu yol Asiya və Afrikanın bir çox digər vilayətlərindən uzanmışdır.” Şirvani öz əsərində səyahətini hissələrə bölmür. N. Kərəmovsa onun üç başlıca səyahətini fərqləndirir. Onun birinci səyahətinin marşrutu belə göstərilir: Bağdad, İraqi-Əcəm, Gilan, Şirvan, Muğan, Talış, Cənubi Azərbaycan, Xorasan, Herat, Zabul, Pəncab, Hind adaları, Dəkən, Benqal, Qucarat, Hind okeanındakı adalardan Sind və Multandan keçən səyyah dağ yolları ilə Kəşmirə, Müzəffərabada çatmış, sonra Kabul yolu ilə Tatarıstana, oradan Turana və Bədəxşan dağları ilə Xorasana, nəhayət, “İran yolu” ilə Farsa gəlmişdir. Bir qədər istirahətdən sonra Şirvani ikinci səyahətə çıxır. Bu dəfə yol Şirazdan (Fars) başlayır, oradan Daraba, sonra Bəndər Abbas limanından Hörmüz yolu ilə Hədramaut və Yəmənə, sonra Həbəşistan və Sudana, buradan Ərəbistan yarımadasında olan Ciddəyə, oradan da Hicaz, Mədinə və Məkkəyə uzanır. Bundan sonra o, dəniz yolu ilə “Səidlər ölkəsinə” (əs-Səidə -Nil çayı sahillərinə) gedir, Misirdən Yaxın Şərqə “Şam-Rum”a (Anadoluya), Diyarbəkirə, Qaraman və Aydına keçir. Hacı Zeynalabdinin Atlantik okeanına və geriyə üçüncü səyahətin marşrutu belə idi: Bəhre-Əhzər adaları (“Yaşıl dəniz” – şərq coqrafiyaçıları Atlantik okeanını belə adlandırırdılar), Rumeli (o vaxt Osmanlı imperiyasının Avropa hissəsinə belə deyirdilər), Anadolu, Azərbaycan, Tehran, Həmədan, İsfahan, Kirman, Şiraz, Bağdad. İndi artıq bir çoxu sıradan çıxmış beş yüzdən artıq əlyazma və mətbu qaynağın və səyahətlər zamanı etdiyi şəxsi müşahidələri nəticəsində Şirvani ona dünya şöhrəti gətirən üç kitab yazır: 1822-ci ildə “Riyazüs-səyahət” (“Səyahət bağçaları”), 1827-ci ildə “Hədaiqüs-səyahət” (“Səyahət bağları”) və nəhayət, 1833-cü ildə “Bustanus-səyahət” (“Səyahət gülzarı”)- Bu əsərlərdə o, bir çox ölkələrin coqrafiyası, tarixi, etnoqrafiyası, arxitekturası, ədəbiyyatı və görkəmli ictimai xadimləri barədə dəyərli məlumatlar verir.

Səyyah yer kürəsinin iqlim qurşaqlarının təsvirinə xüsusi yer ayırır. Şərqin digər alim və səyyahları kimi o da Yeri yeddi iqlim qurşağına bölür. Öz səyahətləri zamanı Şirvani çox sayda alimlər və siyasi xadimlərlə yaxından tanış olur. Onun rəyi ilə hesablaşır, onunla görüşməyə can atırlar. Şirvaninin elm və savadı haqda xəbərlər onun səyahətlərinin marşrutları çərçivəsindən xeyli kənara çıxır. Belə danışırlar ki, Hindistan vilayətlərindən birində ağlakəlməz bir qonaqpərvərliklə qarşılanmış Şirvani bunun səbəbini soruşarkən vilayətin hakimi cavab vermişdi: “Mən sizə layiq olduğunuz hörmətin yalnız yüzdə birini göstərə bilmişəm. Siz səkkiz səbəbdən hörmətə layiqsiniz: birincisi, siz insanpərvərsiniz, insanlarsa bir-birinə hörmət etməlidirlər, ikincisi, siz buraya bizim ölkəmizin qonağı olaraq gəlibsiniz, qonaqa hörmət edərlər, üçüncüsü, siz alimsiniz, alimə hörmət bir borcdur, dördüncüsü, siz müdrik və çox bilən bir adamsınız, acizlərə, kasıblara kömək edirsiniz, belə adamlarsa hər cür hörmətə-izzətə layiqdirlər… Bax, bütün bunlara görə mən sizi qəlbən sevir və sizə hörmət bəsləyirəm.” Olduğu bir çox yerlərdə onu saraya dəvət etmişlər. Bunlardan Misir hakimi İbrahim bəyi, İran şahı Fətəli şah Qacarı, Türkiyə sultanı Mahmudu və başqalarını göstərmək olar. Olduğu saraylarda müzakirə və söhbətlərdə iştirak edən Şirvani həmişəlik burada qalmaq dəvətlərinə nəzakətlə rədd cavabı verir. Şirvani həmişə macəralar və məhrumiyyətlərlə dolu səyyah həyatını saraydakı rahat həyatdan üstün tutur. Zeynalabdin eyni zamanda şair olmuş və Təmkin təxəllüsü ilə şerlər yazmışdır. Həmin şerlər onun səyahətnamələrinə səpələnmiş və əlyazması Tehran mərkəzi kitabxanasında saxlanan “Divan”ında toplanmışdır. Bu nadir şəxsiyyətin digər əsərlərinin əlyazmaları Britaniya muzeyində, Paris Milli kitabxanasında, Sankt-Peterburqda və İranda saxlanır. Şirvaninin əsərləri bir çox Azərbaycan, İran, rus və Avropa tədqiqatçıları tərəfindən öyrənilib. Bu alimlərdən Abbasqulu ağa Bakıxanovun, Məmmədəli Tərbiyətin, Əskər Həmid Rəbbaninin, B. A. Dornun, N. V. Xanıkovun, E. Braunun, S. Stornun, E. Bloşenin və başqalarının adlarını çəkmək mümkündür. Bu sırada öz ömrünün böyük bir hissəsini Zeynalabdin Şirvaninin elmi hünərlərinin tədqiqinə həsr etmiş N. K. Kərəmovun adı xüsusilə qeyd olunmalıdır.

Zeynalabdin 1820/21 -ci ildə Şiraz şəhərində evlənib. Tezliklə onun Cəlaləddin Məhəmməd adında oğlu doğulur. İki il sonra isə ikinci oğlu Hüsaməddin Əli anadan olur. Böyük oğlu az yaşayır, ikinci oğlu isə atasının yolu ilə gedərək, İraq, İran və Hindistana səyahətlər edib. Şirvani ömrünün son illərini ailəsi ilə Şirazda keçirib. Elə buradan da özünün son səyahətinə yollanıb. Bu, onun həyat yoldaşı ilə birlikdə çıxdığı həcc ziyarəti idi. 1838-ci ildə həmin səfəri zamanı Zeynalabdin Şirvani yolda xəstələnmiş və Middə şəhəri yaxınlığında dünyasını dəyişmişdir. Hacı Zeynalabdin elə buradaca da dəfn olunub.

Mənbə

• Zeynalabdin Şirvani

Mahmudov Yaqub Mikayıl oğlu – tarix elmləri doktoru, professor, AMEA-nın müxbir üzvü, A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun direktoru.

Yaqub Mahmudov 1939-cu il fevralın 10-da Şəki rayonunun Baş Göynük kəndində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Universitetinin tarix fakültəsini bitirmişdir.

1956-cı ildən Balakən rayonunun Sarıbulaq kənd orta məktəbində müəllim işləmişdir. [...]]]>

YAQUB MAHMUDOV
Tam adı	Yaqub Mikayıl oğlu Mahmudov
Doğum tarixi	10 fevral 1939
Doğum yeri	Baş Göynük Şəki

Mahmudov Yaqub Mikayıl oğlu – tarix elmləri doktoru, professor, AMEA-nın müxbir üzvü, A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun direktoru.

Həyatı

Yaqub Mahmudov 1939-cu il fevralın 10-da Şəki rayonunun Baş Göynük kəndində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Universitetinin tarix fakültəsini bitirmişdir.

1956-cı ildən Balakən rayonunun Sarıbulaq kənd orta məktəbində müəllim işləmişdir. 1966-cı ildən Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası redaksiyasında elmi redaktor, böyük elmi redaktor, redaksiya müdiri, baş redaktorun elmi işlər üzrə müavini, 1974-cü ildən Azərbaycan Dövlət Pedoqoji İnstitutunda baş müəllim, dosent, 1981-ci ildən Azərbaycan Dövlət Universitetində dosent, kafedra müdiri, tarix fakültəsi dekanının müavini, 1992-ci ildən Azərbaycan Respublikası Ali Attestasiya Komissiyası sədrinin müavini, “Azərbaycan Ensiklopediyası” Nəşriyyat-Poliqrafiya Birliyinin baş direktoru vəzifələrində çalışmışdır. 1986-2004-cü illərdə Bakı Dövlət Universiteti tarix fakültəsinin dekanı olmuşdur. 2004-cü ildən AMEA-nın Tarix İnstitutunun direktorudur.

Yeni Azərbaycan Partiyası Siyasi Şurasının üzvüdür.

İkinci çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı olmuşdur.

2005-ci il noyabrın 6-da 114 saylı Şəki kənd birinci seçki dairəsindən deputat seçilmişdir. Milli Məclisin Sosial siyasət daimi komissiyasının üzvüdür. Azərbaycan-Xorvatiya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri, Azərbaycan-İtaliya, Azərbaycan-Özbəkistan parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qruplarının üzvüdür. Parlamentlərarası İttifaqda Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvüdür.

Evlidir, 3 övladı var.

Əsas elmi əsərlərin adları

• “Azərbaycanın Avropa ölkələri ilə əlaqələri”, Ağqoyunlu dövrü (XV əsrin II yarısı). Bakı, 1986
• “Ağqoyunlu və Səfəvi dövlətlərinin Avropa ölkələri ilə qarşılıqlı əlaqələri (XV əsrin II yarısı – XVII əsrin əvvəllləri)”. Bakı, 1991 (rus dilində)
• “Azərbaycan diplomatiyası”. Bakı, 1996, 2007
• “Azərbaycan: qısa dövlətçilik tarixi”. İslamabad, 2005, Bakı, 2005 (Azərbaycan, ingilis və rus dillərində)
• “Qarabağ: real tarix, faktlar, sənədlər”. Bakı, 2005 (Azərbaycan, ingilis, ərəb, fransız, alman və rus dillərində)
• “Naxçıvan: tarixi və abidələri”. Bakı, 2007(Azərbaycan və ingilis dillərində)

Beynəlxalq və xarici ölkələrin elmi qurumlarında üzvlüyü

Lütfi Zadə adına Beynəlxalq Müasir Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvüdür.

Təltif və mükafatlar

• Yusif Məmmədəliyev, Rəsul Rza, “Qızıl qılınc”, “Qızıl qələm” mükafatları laureatı;
• Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Elm xadimi;
• “Şöhrət” ordeni

700-dən çox elmi əsərin və elmi-publisistik məqalənin müəllifidir. Rus və ingilis dillərini bilir.

Mənbə

Yaqub Mikayıl oğlu Mahmudov

Filmoqrafiya

Həmçinin Bax

• Qarabağ
• Naxçıvan
• Azərbaycan Kinosu

Tofiq Köçərli(Tofiq Qasım oğlu Köçərli) – (11 fevral 1929, Gədəbəy(İsalı) — 31 oktyabr 2007, Bakı)- Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü, tarix elmləri doktoru, professor, əməkdar elm xadimi.

Tofiq Qasım oğlu Köçərli 1929-cu il fevralın 11-də Gədəbəy rayonunun İsalı kəndində anadan [...]]]>

TOFİQ KÖÇƏRLİ
Tam adı	Tofiq Qasım oğlu Köçərli
Doğum tarixi	11 fevral 1929
Doğum yeri	Gədəbəy İsalı
Ölüm tarixi	31 oktyabr 2007
Ölüm yeri	Bakı
Şəxsi vebsaytı

Tofiq Köçərli(Tofiq Qasım oğlu Köçərli) – (11 fevral 1929, Gədəbəy(İsalı) — 31 oktyabr 2007, Bakı)- Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü, tarix elmləri doktoru, professor, əməkdar elm xadimi.

Həyatı

Tofiq Qasım oğlu Köçərli 1929-cu il fevralın 11-də Gədəbəy rayonunun İsalı kəndində anadan olub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra ali təhsilini 1945-1950-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin tarix fakültəsində alıb. 1951-1952-ci illərdə Moskva Dövlət Universitetində ixtisasartırma kurslarının müdavimi olub.

Əmək fəaliyyətinə 1950-1951-ci illərdə Quba Müəllimlər İnstitutunda müəllim kimi başlayan Tofiq Köçərli 1952-1953-cü illərdə Ağdam Müəllimlər İnstitutunda kafedra müdiri, 1953-1956-cı illərdə Gəncə Pedaqoji İnstitutunda müəllim, baş müəllim və dosent işləyib.

1957-1965-ci illərdə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi yanında Partiya Tarixi İnstitutunda baş elmi işçi, 1965-1972-ci illərdə Bakı Ali Partiya Məktəbinin kafedra müdiri, 1972-1990-cı illərdə rektoru, 1990-1991-ci illərdə isə professoru olub.

1993-2001-ci illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının İctimai-siyasi Tədqiqatlar İnstitutunun elmi işçisi, 2002-ci ildən ömrünün sonunadək isə akademiyanın Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun baş elmi işçisi vəzifəsini tutub.

Tofiq Köçərli müasir Azərbaycan tarixinin aktual problemlərinin araşdırılması ilə ardıcıl məşğul olub, bu sahədə bir çox kitab və monoqrafiyanın, 120-dən çox məqalənin müəllifi kimi tanınıb. Azərbaycan tarixşünaslığına töhfələr verən alimin əsərləri ölkəmizdə, eləcə də onun sərhədlərindən kənarda elmi ictimaiyyət tərəfindən maraqla qarşılanıb. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin təşkili və fəaliyyətinin öyrənilməsi, Naxçıvanın və Qarabağın tarixinin ən mühüm məsələlərinin tədqiqi onun əsas elmi nailiyyətləri sırasındadır.

Tofiq Köçərli sovet dövründə bir neçə dəfə Ali Sovetinin deputatı seçilib, 1992-ci ildən Milli Şuranın üzvü olub.

“Qırmızı Əmək Bayraği” ordeni və bir neçə sairə orden və medallarla təltif edilib, fəxri adlara layiq görülüb.

31 oktyabr 2007 ildə Bakı şəhərində dünyasını dəyişib.

Fəaliyyəti

• Doktorluq dissertasiyasının ixtisas şifri və ixtisasın adı:07.00.01 – Sov.İKP tarixi
• Müxbir üzv seçildiyi tarix və ixtisasın adı: 1980, Sov.İKP tarixi
• Həqiqi üzv seçildiyi tarix və ixtisasın adı: 1989, tarix
• Çapdan çıxmış elmi əsərlərin ümumi sayı: 250, 8 monoqrafiya
• Xaricdə çıxmış elmi əsərlərin sayı: 4
• Əsas elmi nailiyyətləri: Birinci Azərbaycan Respublikasının (1918-1920) təşkili və fəaliyyəti. Azərbaycanın sənayeləşdirilməsi (1926-1932). Qarabağ tarixinin mühüm problemləri tədqiq olunmuşdur.
• Kadr hazırlığı: elmlər doktorlarının sayı: 2
• Əsas elmi əsərlərin adları:
  • “История Азербайджана”, том 3, ч. 1 (гл XXVII 6, 4, 5) Баку, 1963
  • “Великий подвиг”. Баку, 1965, 13,0 п. л.
  • “История КПСС”, том 4, кн. I (глава 10 & 3) Москва, 1970
  • “История КПСС”, том 4, кн. II (глава 17 & 2) Москва, 1971
  • “Tarixi saxtalaşdırmalar əleyhinə”. Bakı, 1972
  • “Bəli, Yalan üzərində sülh olmaz”. Bakı, 1997
  • “İstiqlal və suverenlik”. Bakı, 1998
  • “Qarabağ: yalan və həqiqət”. Bakı, 1998, 15,0 ç. v.
  • “Yaddan çıxmaz Qarabağ”. Nəqşicahan Naxçıvan. Bakı, 1998, 29 ç. v.
  • “Карабахское ханство и российская империя”. Доклад. Москва, 2000
  • “Erməni saxtakarlığı”. Bakı, 2001, 4,7 ç. v.
  • “Qarabağ”. Bakı, 2002, 30 ç. v.
  • “Məqalələr”. Bakı, 2003-2004
  • “Armenian Deception”. Baki, 2004
  • “Naxçivan: Uydurmalar və Tarixi Həqiqətlər”. Bakı, 2005
  • “К истории Карабахского вопроса”. Баку, 2009

Həmçinin Bax

• Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası

Xarici keçidlər

• Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası
• Armenian Deception
• К истории Карабахского вопроса

Aşurbəyli Sara Balabəy qızı – alim, tarixçi, şərqşünas.

Sara Aşurbəyli 1906-cı il yanvarın 27-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1925-ci ildə İstanbulda Müqəddəs Janna d-Ark adına kolleci, 1930-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin şərqşünaslıq, 1941-ci ildə Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun xarici dillər fakültələrini bitirmişdir. Ali təhsilini başa [...]]]>

SARA AŞURBƏYLİ
Tam adı	Sara Balabəy qızı Aşurbəyli
Doğum tarixi	27 yanvar, 1906
Doğum yeri	Bakı
Ölüm tarixi	17 iyul, 2001

Aşurbəyli Sara Balabəy qızı – alim, tarixçi, şərqşünas.

Həyatı

Sara Aşurbəyli 1906-cı il yanvarın 27-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1925-ci ildə İstanbulda Müqəddəs Janna d-Ark adına kolleci, 1930-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin şərqşünaslıq, 1941-ci ildə Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun xarici dillər fakültələrini bitirmişdir. Ali təhsilini başa vurduqdan sonra Azərbaycan Dövlət Universitetində baş müəllim, Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunda dekan vəzifəsində çalışmışdır. Ali məktəblərdə Azərbaycan tarixi, Qərb və Şərq mədəniyyətləri haqqında mühazirələr oxumuşdur.

O, Yaxın və Orta Şərq xalqları tarixinin bilicisi olmaqla yanaşı, həm də rəssam və musiqiçi idi. Ağır təqib illərində yaşamaq üçün bu bilik və bacarıqlarından istifadə etmişdir. Sara xanım dram teatrında rəssam və dekorator, məktəbdə müəllim işləmiş, müəllimi Üzeyir Hacıbəyovun dəvəti ilə 15 il Konservatoriyada xarici dildən dərs demiş, eləcə də öz çəkdiyi rəsm əsərlərini sataraq dolanmışdır. Sərgilərdən birində onun “Göygöl” əsərini Meksika nümayəndələri almışlar. Bu əsər indi Meksika muzeyində saxlanır. 1946-cı ildə Sara xanım Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvü seçilmişdir.

Sara Aşurbəyli sonralar Azərbaycan Tarixi Muzeyində Orta əsrlər tarixi şöbəsinin müdiri, Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Şərqşünaslıq İnstitutunda baş elmi işçi, Tarix İnstitutunda elmi katib, baş elmi işçi və aparıcı elmi işçi vəzifəsində işləmiş, 1993-cü ildən ömrünün sonuna qədər Akademiyanın Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun aparıcı elmi işçisi olmuşdur.

O, “Bakının tarixinə dair oçerklər”, “Orta əsrlərdə Azərbaycan və Hindistanın iqtisadi və mədəni əlaqələri” və “Şirvanşahlar dövlətinin tarixi” kitablarının müəllifidir. Bu tədqiqatlarına görə Sankt-Peterburqda tarix elmləri namizədi, Tbilisidə isə, 1966-cı ildə tarix elmləri doktoru adına layiq görülmüşdür. Azərbaycan tarixinə, mədəniyyətinə həsr etdiyi məqalələrinə, tədqiqatlarına görə isə o, Azərbaycan Dövlət Mükafatı laureatı, “Şöhrət” ordeni və respublikanın əməkdar elm xadimi adı ilə mükafatlandırılmış, Xəzər Universiteti nin Fəxri Doktoru adını almışdır.

Görkəmli alim 2001-ci il iyulun 17-də 96 yaşında vəfat etmişdir.

Azərbaycan qadınının təcəssümü

Talenin bütün keşməkeşlərinə – atasının təqib edilməsi, ölümü, ərinin həbs olunması, qardaşının II dünya müharibəsi zamanı Macarıstanda həlak olması, özünün 3 Avropa – (ingilis, fransız, alman) və 3 Şərq (ərəb, fars, türk) dillərində yazıb-oxuya bildiyinə görə SSRİ-nin dövlət təhlükəsizlik orqanları tərəfindən həmin dilləri daşıyan ölkələrin xeyrinə casusluqda təqsirləndirilməsinə baxmayaraq, Sara xanım Aşurbəyli bütün ömrü boyu Azərbaycan vətənpərvəri olaraq qalırdı. O, özünün yuksək intellektini Azərbaycan xalqının rifahı, onun tarixi, mədəniyyəti naminə tətbiq etməyə çalışırdı. Sara xanım Aşurbəyli XX əsrin inqilabdan əvvəlki, sovet və postsovet dövrlərindəki Azərbaycan qadınının yeni obrazının təcəssümü idi.

Əsərləri

• 1.Aşurbəyli S. Bakı şəhərinin tarixi: Orta əsrlər dövrü. Bakı: Azərnəşr, 1998, 356 s.
• 2.Aşurbəyli S. Şirvanşahlar dövləti (VI –XVI əsrlər). Bakı: Azərnəşr, 1997, 405 s.

Filmoqrafiya

1. Böyük İpək Yolunda (1986)(elmi məsləhətçi)

Həmçinin bax

Azərbaycan Kinosu Portalı

Xarici keçidlər

• Sara Aşurbəylinin həyatından ştrixlər
• Sara Aşurbəyli
• Sara Aşurbəyli dünyasını dəyişdi

Rzaqulu bəy Mirzə Camal bəy oğlu Vəzirov-tarixçi, məmur, Mirzə Camal Cavanşirin oğlu

Rzaqulu bəy Mirzə Camal bəy oğlu1814-cü ildə Şuşa şəhərində dünyaya gəlmişdi. Əslən Cavanşir-Dizaq mahalı nın Hacılı camaatındandır.İbtidai təhsilini molla yanında almışdı. Sonra mədrəsədə təhsilini davam [...]]]>

Rzaqulu bəy Mirzə Camal bəy oğlu Vəzirov-tarixçi, məmur, Mirzə Camal Cavanşirin oğlu

Həyatı

Rzaqulu bəy Mirzə Camal bəy oğlu1814-cü ildə Şuşa şəhərində dünyaya gəlmişdi. Əslən Cavanşir-Dizaq mahalı nın Hacılı camaatındandır.İbtidai təhsilini molla yanında almışdı. Sonra mədrəsədə təhsilini davam etdirmişdi. Şuşa qəza məktəbində rus dilini öyrənmişdi. Şuşa qəzasının Çıləbörd sahəsidə murov yardımçısı, sonra murov vəzifələrində çalışmışdı. 1842-ci ildə praporşik rütbəsi almışdı. O, Mirzə Fətəli Axundovla dost idi. Yazışırdılar. Rzaqulu bəy 1875-ci ildə vəfat edib.
Rzaqulu bəy Hacı Ağalar xan Qasım bəy oğlu Sarıcalı-Cavanşirin qızı Dürnisə bəyimlə ailə qurmuşdu. Həşim bəy, Məhəmmədşəfi (Məmiş) bəy, Camal bəy adlı oğulları, Nənəxanım xanım, Güllü xanım və Züleyxa xanım adlı qızları vardı.

Fəaliyyəti

Rzaqulu bəy Vəzirov Azərbaycan tarixini və ədəbiyyatını gözəl bilirdi. Bu sahələrdə qələmini işlətmişdi. Bioqraf kimi də çalışmışdı. Onun qələmindən “Dəftəre vəqaye və keyfiyyəte hökumət və istiqlale xəvanin məğfurun, mərhumun Pənah xan, İbrahim xan dər vilayəte Qərabağ” adlı tarixi əsər, “Müqəddimati keyfiyyəti bəzi əhvalat və sərgüzəştü Axund Molla Əlipənah Vaqif təxəllüs” və Müqəddimati-sərgüzəştü Qasım bəy Zakir təxəllüs” adlı bioqrafik əsərlər çıxıb.

Rzaqulu bəy Vəzirovun tarixi dərindən bilməsində təəccüblü heç nə yoxdur. Onun ilkin informatoru görkəmli tarixçi olan atası Mirzə Camal Cavanşir idi. Qocaman tarixçi oğlunu bu sahədə qələm çalmağa həvəsləndirirdi. Rzaqulu bəy atasının “İran tarixi” adlı əsərini redaktə etmiş, üzünü köçürmək üçün katiblərə təqdim etmişdi.

Mənbə

• Rzaqulu Vəzirov, Əsərləri, “Soy” dərgisinin özəl nəşri, 2005, 88 səh.