MUSA QASIMLI
Tam adı	Musa Cəfər oğlu Qasımlı
Doğum tarixi	28 oktyabr, 1957
Doğum yeri	Hamarkənd, Yardımlı

Həyatı

Qasımlı Musa Cəfər oğlu – 1957-ci il oktyabrın 28-də anadan olmuşdur. 1974-cü ildə orta məktəbi tərifnamə ilə bitirmişdir. Həmin il Azərbaycan Dövlət Universitetinin tarix fakültəsinə daxil olmuş, 1979-cu ildə oranı fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1979-1982-ci illərdə təyinatla Yardımlıda orta məktəbdə müəllim işləmişdir. Işlədiyi illərdə müəllimlərin Respublika elmi konfranslarında məruzələrlə çıxış etmiş və məqalələri elmi jurnallarda çap olunmuşdur.

1982-1985-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Avropa və Amerika ölkələrinin yeni və müasir tarixi kafedrasının aspiranturasında oxumuşdur. 1986-cı ildə namizədlik, 35 yaşında isə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1986-1992-ci illərdə BDU-nun Avropa və Amerika ölkələrinin yeni və müasir tarixi kafedrasında müəllim, baş müəllim, dosent, tarix fakültəsinin dekan müavini vəzifələrində çalışmışdır. Hazırda BDU-nun Avropa və Amerika ölkələrinin yeni və müasir tarixi kafedrasının professorudur.

1992-1997-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin beynəlxalq əlaqələr şöbəsində işləmişdir.

Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Dövlət Idarəçilik Akademiyasında fəaliyyət göstərən Müdafiə Şurasının, Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Dərslikləri Qiymətləndirmə Şurasının, BDU tarix fakültəsi Elmi Şurasının üzvüdür.

ABŞ-da fəaliyyət göstərən Orta Şərq Araşdırmaları Assosiasiyasının (Arizona Universiteti), Mərkəzi Avrasiya Araşdırmaları Cəmiyyətinin (Harvard Universiteti) üzvü, Ukraynadakı Beynəlxalq Kadr Akademiyasının həqiqi üzvüdür (Kiyev).

SSRI Siyasi Elmlər Assosiasiyasının, SSRI Elmlər Akademiyasının Beynəlxalq münasibətlər və xarici siyasət tarixi Elmi Şurasının üzvü, Azərbaycan EA Tarix Institutunda fəaliyyət göstərən ixtisaslaşdırılmış doktorluq Müdafiə Şurasının sədr müavini, BDU-da fəaliyyət göstərən Müdafiə Şurasının, Təhsil Nazirliyi Elmi Metodik Şurası tarix bölməsinin, Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının tarix və siyasi elmlər ixtisası üzrə Ekspert Şurasının üzvü olmuşdur ( 2004-2007 ).

ABŞ-ın Vircinya ştatında Fairfax şəhərindəki George Mason Universitetində araşdırma proqramı üzrə çalışmışdır.

Rəhbərliyi altında 3 nəfər namizədlik, 1 nəfər isə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. Bir neçə nəfər aspirant və dissertantın elmi rəhbəridir. 4 namizədlik, 1 doktorluq işinin rəsmi opponenti olmuşdur.

Azərbaycanda tək, müştərək və kollektiv olaraq 17 monoqrafiyası, 5 dərslik və dərs vəsaiti, 57 elmi məqaləsi, 12 proqram və metodik işi çap edilmişdir.

Birinci dünya müharibəsi illərində böyük dövlətlərin Azərbaycan siyasəti (1914-1918), 1920-1945-ci illərdə Azərbaycan istiqlal mübarizəsi və xarici dövlətlər, 1920-1922-ci illərdə Azərbaycan-Türkiyə, Azərbaycan-xarici dövlətlər diplomatik-siyasi münasibətləri, 1920-1924,1960-1991-ci illərdə Sovet-Türkiyə diplomatik-siyasi münasibətləri, 1946-1991-ci illərdə Azərbaycanın beynəlxalq mədəni əlaqələri problemlərinin araşdırılması onun adı ilə bağlıdır. Bu problemlərə həsr edilmiş iri həcmli monoqrafiyaları Azərbaycanda və xaricdə elmi ictimaiyyət tərəfindən rəğbətlə qarşılanmışdır.

Azərbaycanda ilk dəfə olaraq ali məktəblər üçün yazılmış “Beynəlxalq münasibətlər tarixi” dərs vəsaitinin müəlliflərindən biri, iki hissədən ibarət “Avropa və Amerika ölkələrinin müasir tarixi” dərsliyinin müəllifi, fənn proqramının isə tərtibçilərindən biridir. 20 monoqrafiyanın elmi redaktoru olmuş və ya ön söz yazmış, 16 monoqrafiyaya, 7 tədris-metodik işə rəy vermişdir.

ABŞ, Polşa,Böyük Britaniya, Almaniya, Rusiya, Qazaxıstan, Türkiyə, Gürcüstan, İran, Kipr, Rumıniya və b. ölkələrdə 5 monoqrafiyası, nüfuzlu jurnallarda 35 elmi məqaləsi nəşr edilmişdir. Monoqrafiyaları haqqında xaricdə müsbət rəylər çap olunmuşdur. Kitablarına ABŞ, Rusiya, Türkiyə, Gürcüstan, İraq,Polşa, Rumıniya alimləri istinad etmişlər. Avropa Şurasının himayəsi altında Azərbaycan, Rusiya, Gürcüstan və Ermənistan tarixçilərinin avropalı şagirdlər üçün yazdıqları «Qafqaz tarixi» kitabının müəlliflərindən biridir.Xarici ölkələrin tarixçiləri tərəfindən aparıcı Azərbaycan tarixçisi olaraq qəbul edilir.

Azərbaycan Televiziyasının “Bizim planet” proqramının aparıcısıdır.

“Beynəlxalq həyat” jurnalının həmtəsisçisi və baş redaktoru olmuşdur.

1983-2008-ci illərdə Azərbaycanda keçirilən 20-dək elmi konfransda iştirak və məruzələr etmişdir.

1985-2008-cı illərdə 25-dən çox beynəlxalq elmi konfransda – Orlando, San-Fransisko, Los-Ancelos (ABŞ), Plovdiv (Bolqarıstan), Krakov, Varşava (Polşa), Bilkent, Istanbul, Ankara, Elazığ (Türkiyə), Moskva, Yekaterinburq (Rusiya), Tiflis, Batum (Gürcüstan), Qazimaqosa, Lefkoşa (Kipr), Tehran, Təbriz (İran), Vilnüs (Litva), Odessa (Ukrayna), Türküstan (Qazaxıstan),Tallin (Estoniya), Amsterdam (Hollandiya) və b. şəhərlərdə dəfələrlə məruzələr etmişdir.

Bir neçə xarici ölkə universitetləri ilə elmi əlaqələr saxlayır. “Rumıniya Avrasiya araşdırmaları” (Rumıniya), “Qafqaz və Mərkəzi Asiya araşdırmaları” (Türkiyə) və “Qafqaz i mir” (Gürcüstan) elmi jurnallarının redaksiya heyətinin üzvüdür.

Nəşr olunmuş əsərlərinin siyahısı (129)

‘Kitablar(27)’

Azərbaycanda(17)

• 1.Bəşəriyyətin sağ qalması naminə. Bakı: Azərnəşr, 1991, 3,0 ç.v.
• 2.Azərbaycan Respublikası dünya meridianlarında. Bakı: Gənclik, 1992, 5,58 ç.v.
• 3.Beynəlxalq münasibətlərdə Azərbaycan məsələsi. Bakı: Azərnəşr, 1993, 4,2 ç.v.
• 4.Azərbaycan beynəlxalq münasibətlər sistemində (1991-1995-ci illər). Bakı: Gənclik, 1996, 8,7 ç.v.
• 5.Azərbaycan və beynəlxalq parlament təşkilatları (N.Axundovla birgə). Bakı: Mütərcim, 1996, 5,5 ç.v.
• 6.Azərbaycanın xarici siyasəti (konsepsiya məsələləri). Bakı: Mütərcim, 1997, 7,5 ç.v.
• 7.Azərbaycan-Türkiyə diplomatik-siyasi münasibətləri (aprel 1920-ci il-dekabr 1922-ci il). Bakı: Mütərcim, 1998, 7,5 ç.v.
• 8.Beynəlxalq münasibətlər tarixi (XX əsr. I hissə. 1900-1945-ci illər). Dərs vəsaiti (M.Abdullayevlə birgə). Bakı: BDU-nun nəşriyyatı, 1998, 18,75 ç.v.
• 9.Müasir geopolitika. Bakı: İnam, 1999, 2,3 ç.v.
• 10.Birinci dünya müharibəsi illərində böyük dövlətlərin Azərbaycan siyasəti (1914-1918-ci illər). 3 hissədə. I hissə (1914-cü il avqust-1917-ci il oktyabr). Bakı: Qanun, 2000, 15 ç.v.
• 11.Birinci dünya müharibəsi illərində böyük dövlətlərin Azərbaycan siyasəti (1914-1918-ci illər). 3 hissədə. II hissə (1917-cü il noyabr-1918-ci il noyabr). Bakı: Adiloğlu, 2001, 15 ç.v.
• 12.Azərbaycanın xarici işlər nazirləri (E.Hüseynova ilə birgə). Bakı: Adiloğlu, 2003, 7 ç.v.
• 13.Birinci dünya müharibəsi illərində böyük dövlətlərin Azərbaycan siyasəti (1914-1918-ci illər). 3 hissədə. III hissə (sənədlər, materiallir, xəritələr, şəkillər). Bakı: Adiloglu, 2004, 35 ç.v.
• 14.Azərbaycanın baş nazirləri (Cavad Hüseynovla birgə). Bakı: Adiloğlu, 2005, 8,3 ç.v.
• 15.Heydər Əliyev-istiqlala gedən yol. 1969-1987-ci illər. Bakı: BDU-nun nəşriyyatı, 2006, 38 ç.v
• 16.SSRİ-Türkiyə münasibətləri (Türkiyədə 1960-cı il çevrilişindən SSRİ-nin dağılmasınadək). I cild. 1960-1979. Bakı: Adiloğlu, 2007, 560 səh.
• 17.SSRİ-Türkiyə münasibətləri (Türkiyədə 1960-cı il çevrilişindən SSRİ-nin dağılmasınadək). II cild.1979-1991. Bakı,Adiloğlu,2009. 400 səh.

Xarici ölkələrdə (5)

• 1.Uluslararası ilişkilerdə GüneyAzerbaycan meselesi (40-lı yıllar).Ankara, Asena nəşriyyatı, 1997,80 s.(müştərək) (Türkiyə).
• 2.Azərbaycan-Türkiyə diplomatik-siyasi münasibətləri (aprel 1920-ci il – dekabr 1922-ci il). Təbriz,Təbriz nəşriyyatı,1999 (fars dilinə çevirəni Əli Daşqın). 7,5 ç/v.(fars dilində).
• 3.Azərbaycan beynəlxalq mədəni əlaqələrdə (1946-1990).Tbilisi, Artanuci nəşriyyatı,2005.15ç.v. Gürcüstan (rus dilində).
• 4.Azerbaycan türklerinin milli mücadele tarihi.1920-1940.İstanbul, Kaknüs nəşriyyatı, 2006. 704 s.(Türkiyə).
• 5.SSSR-Turciya:ot normalizasii otnosheniy do novoy xolodnoy voyni.1960-1979 qq.M., İNSAN, 2008.576 s.

Dərslik və dərs vəsaiti (5)

• 1.Siyasi tarix (mühazirə kursu). Dərslik. II hissə (III mühazirənin müəllifi. s. 420-434) (kollektiv). Bakı, BDU nəşriyyatı, 1993. 15 ç.v. ;təkrar nəşr. (III mühazirənin müəllifi. s.121-135) (kollektiv). Bakı, Şur nəşriyyatı, 1995. 176 s.; təkrar nəşr (III mühazirənin müəllifi. c. 121-135) (kollektiv). Bakı, Şirvannəşr,1997. 160 s.
• 2.Xarici dövlətlər və Azərbaycan (aprel işğalından SSRI yaradılana qədərki dövrdə diplomatik-siyasi münasibətlər). Dərs vəsaiti. Bakı, Qanun nəşriyyatı, 1998. 22,5 ç.v.
• 3.Avropa və Amerika ölkələrinin müasir tarixi. I hissə. Ali məktəblər üçün dərslik. Bakı, Bakı Universiteti nəşriyyatı, 2003. 23,12 ç.v.;təkrar nəşr.Bakı,Adiloğlu,2007.23,75 ç.v.
• 4.Müəllim hazırlığının və orta təhsilin perspektivləri (Qərb təhsil sisteminin təcrübəsi əsasında).Müəllimlər üçün vəsait. Bakı, Adiloğlu nəşriyyatı, 2005 (ABŞ alimləri ilə birgə).29,62 ç.v
• 5.Avropa və Amerika ölkələrinin müasir tarixi.II hissə. Ali məktəblər üçün dərslik. Bakı, Adiloğlu,2008.353 s.

Proqram və metodik işlər (12)

• 1.Dinc yanaşı yaşamaq uğrunda SSRI-nin mübarizəsi və AFR burjua tarixşünaslığının tənqidi (70-80-ci illər). Ixtisas kursunun proqramı (rus dilində).Bakı, ADU nəşriyyatı.1987. 05 ç.v.
• 2.Sovet dövləti dinc yanaşı yaşamaq uğrunda mübarizədə (1918-1989-cu illər). Ixtisas kursunun proqramı. Bakı, BDU nəşriyyatı,1990.1ç.v (R.Orucovla birgə).
• 3.Azərbaycan Respublikası beynəlxalq mədəni əlaqələrdə (1946-1990-cı illər). Ixtisas kursunun proqramı.Bakı,BDU nəşriyyatı,1992. 0,7 ç.v.
• 4.Azərbaycanın xarici siyasəti fənninin proqramı. Ali məktəblər üçün. Bakı, Azərbaycan Universiteti nəşriyyatı,1997. 0,8 ç.v.
• 5.Xarici dövlətlər və Azərbaycan (aprel işğalından SSRI yaradılanadək olan dövrdə diplomatik-siyasi münasibətlər). Seçmə kursun proqramı. Bakı, Bakı Universiteti nəşriyyatı,1998. 0,8 ç.v.
• 6.Avropa və Amerika ölkələri tarixi. Proqram. Bakı, BBU,1999. 0,3 ç.v.
• 7.Azərbaycan Respublikasının ümumtəhsil məktəblərinin V-XI sinifləri üçün tarix fənnindən proqramlar. Bakı, Təhsil Nazirliyi nəşriyyatı, 2000. 284 s. (kollektiv).
• 8.Xarici dövlətlər və Azərbaycan (aprel işğalından SSRI yaradılanadək olan dövrdə diplomatik-siyasi münasibətlər). Seçmə kursun proqramı. Yenidən işlənilmiş təkrar nəşr. Bakı, «T.S.» nəşriyyatı, 2001. 0,8 ç.v.
• 9.Avropa və Amerika ölkələrinin müasir tarixi fənninin proqramı. Ali məktəblər üçün. Bakı, «T.S.» nəşriyyatı, 2002. 48 s.(kollektiv).

10.Amerika Birləşmiş Ştatlarının xarici siyasəti (1945-2008). Fənn proqramış Baki, 2009.10 s.

11.SSRİ-Türkiyə münasibətlərində ABŞ amili (1960-1991).Fənn proqramı.Bakı,2009.16 s.

12.Beynəlxalq münasibətlər tarixi (1648-2008).Fənn proqramı. Bakı,2009. 18 s.

Elmi məqalələr (92)

Azərbaycanda (57)

Müasir şəraitdə iki zidd sistemli dövlətlərin dinc yanaşı yaşamaq təliminin inkişaf etdirilməsi.- Azərbaycan ali məktəb aspirantlarının VI respublika elmi konfransının materialları. I hissə. Bakı,1983. 0,3 ç.v.

Mədəni əməkdaşlığın mühüm sahəsi.- «Kitablar aləmində» jurnalı,1983, №4. 0,2 ç.v.

Iki sistemin dinc yanaşı yaşaması və iqtisadi yarışı.- «Təşviqatçı» jurnalı,1983. №3.-0,4 ç.v (M.B.Fətəliyevlə birgə).

Ticarət-iqtisadi, elmi-mədəni əməkdaşlıq dinc yanaşı yaşamağın mühüm amilidir. Azərbaycan EA Tarix Institutunun və ADU-nun tarix fakültəsinin gənc alimlərinin elmi konfransının tezisləri. Bakı, Elm nəşriyyatı,1984,

Dinc yanaşı yaşamaq və sinfi mübarizə.- «Təşviqatçı» jurnalı, 1984, №20.0,5 ç.v.

Qərbi Almaniya burjua müəlliflərinin əsərlərində dinc yanaşı yaşamaqla ideoloji mübarizənin nisbəti məsələsi.- Azərbaycanın ali məktəb aspirantların V Respublika elmi konfransı. Ictimai elmlər üzrə mə’ruzələrin tezisləri (I cild). Bakı,1985, 0,3 ç.v.

Qərbi Almaniya burjua tarixşünaslığında dinc yanaşı yaşamaqla ideoloji mübarizənin nisbəti məsələsi.- “Dinc yanaşı yaşamaq uğrunda”. Bakı, ADU nəşriyyatı,1987, s.44-48.

Silahsız dünyaya gedən yol.- «Kitablar aləmində» jurnalı, 1988, №1, s.8-9.

Beynəlxalq münasibətlər və SSRI-nin xarici siyasəti məsələləri Azərbaycan SSR tarixşünaslığında (70-80-ci illər).- Azərbaycan EA Xəbərləri. Tarix, fəlsəfə, hüquq, 1989, N-1, s.3-9 (R.Orucovla birgə) (rus dilində).

Azərbaycan xarici publisistikada.- «Kitablar aləmində» jurnalı,1989,№1,s.29-30.

Qalib gələcəkdir cahanda kamal. -«Kitablar aləmində» jurnalı,1990, №1,s.50.

Beynəlxalq əməkdaşlıq: kitab mübadiləsi . -«Kitablar aləmində»jurnalı,1990, s.32-33.

Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq qarşılıqlı mədəni münasibətlər sistemində iştirakı probleminin tarixşünaslığı.- Azərbaycan EA xəbərləri. Tarix, fəlsəfə, hüquq, 1990,№ 3, s.3-10.(rus dilində).

Qardaşlaşmış şəhərlər hərəkatı Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq mədəni əlaqələrində.-Azərbaycan tarixi problemlərinin gənc tədqiqatçılarının I Respublika konfransının materialları. Bakı,1991, s.333-335.

Kitab mübadiləsi, kitab sərgi və yarmarkaları sahəsində beynəlxalq əməkdaşlıq.- “Mədəni – maarif işi” jurnalı,1991, N-1,s.16-17.

Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq mədəni əlaqələrində idman və turizmin yeri.- BDU-nun gənc tarixçi tədqiqatçılarının elmi konfransının mə’ruzələri. BDU nəşriyyatı, 1991,s.163-167.

Mədəni əlaqələr xalqın tarixidir. – «Dialoq» jurnalı,1991, №19-20, s.7-9.

1946-1990-cı illərdə Azərbaycanın beynəlxalq mədəni əlaqələri məsələsinə dair.- Azərbaycan tarixi problemlərinin gənc tədqiqatçılarının II Respublika elmi konfransının məruzələri, 27-28 mart.Bakı,1991, s.182-184.

Azərbaycan 1946-1990-cı illərdə beynəlxalq mədəni əlaqələrdə.- BDU-nun Xəbərləri,1992, №1, 0,4.ç/v.

Azərbaycan Respublikası 1946-1990-cı illərdə beynəlxalq mədəni əlaqələrdə.- Azərbaycan EA xəbərləri. Tarix, fəlsəfə, hüquq. 1993, №3-4, s.3-6.

Azərbaycan 1946-1990-cı illərdə beynəlxalq mədəni əlaqələrdə.- BDU-nun Xəbərləri,1994, №1,0,5 ç/v.

Aprel işğalı nəticəsində Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin itirilməsinə Ingiltərə, Fransa, ABŞ və Türkiyənin münasibəti.- «Tarix və onun problemləri» jurnalı,1997, №2, s.190-198.

Aprel işğalından sonra Azərbaycandakı xarici ölkə vətəndaşlarının vəziyyəti. – «Qanun» jurnalı,1997, №19, s. 38-39.

Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərində müsavatçı təşkilatların fəaliyyətinin qa­da­ğan edilməsi məsələsi (1920-1922-ci illər). – «Müsavat» jurnalı,1997, №7, s.25-26.

Azərbaycanın Litva, Latviya və Estoniya ilə münasibətləri (1920-1922-ci illər).- «Mütərcim» jurnalı,1997, №4, s.60-63.

1918-ci ilin martınadək Irəvan quberniyasında əhalisi azərbaycanlılar olan, talan edilən və boşaldılan kəndlər arxiv sənədlərində. – «Tarix və onun problemləri» jurnalı,1998, №1, s. 20-27.

Azərbaycan-Rusiya diplomatik-siyasi münasibətləri (1920-1922-ci illər).– «Bey­nəlxalq həyat» jurnalı, 1998, №1, s. 51-62.

Aprel işğalından sonra Azərbaycanın xarici ölkələrdəki diplomatik nümayəndə­lik­ləri əməkdaşlarının işdən çıxarılması və təqib edilməsi (1920-1922-ci illər). – Qafqazda sovet totalitarizmi (20-30-cu illər) beynəlxalq elmi konfransının materialları. Bakı, Xəzər Universiteti nəşriyyatı,1998, s.75-77.

Malenkovun Bağırova məktubu. – «Qanun» jurnalı,1998, №13-14, s.11-13.

Ermənilərin və digər xalqların Türkiyə dövləti əleyhinə qiyamlara qaldırılma­sın­da Rusiyanın rolu məsələsi bəzi rus diplomatik sənədlərində. – «Tarix və onun problemləri» jurnalı, 1998, №3, s.70-75.

Azərbaycan-Rusiya-Türkiyə-Ingiltərə-Fransa münasibətlərində əsir dəyişdiril­mə­si məsələsi. – «Müsavat» jurnalı,1998, №9, s.14-18.

GüneyAzərbaycan məsələsi beynəlxalq münasibətlərdə.- 21 Azər jurnalı, 1998, dekabr, №1,s.12-13.

Birinci dünya müharibəsi illərində azərbaycanlıların milli özünüdərkinin güclən­məsinə təsir edən amillər. – «Milli özünüdərk». Beynəlxalq kollokviumun tezisləri. 21-24 aprel 1999-cu il. Bakı, Qərb Universiteti nəşriyyatı, 1999,s.138-141.

Aprel işğalından sonra Azərbaycanın xarici siyasət fəaliyyətinin GüneyQafqaz respublikaları ilə birləşdirilməsi və xaricdəki nümayəndəliklərin ləğv edilməsi. –Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti və müasir dövr məqalələr toplusu. Bakı, Diplomat nəşriyyatı, 1999, s.45-55.

Beynəlxalq konfranslar və Azərbaycan.– BDU xəbərləri. Tarix, hüquq, fəlsəfə seriyası,1999, №4, s.138-144.

Oktyabr çevrilişindən sonra böyük dövlətlərin Azərbaycan siyasətinin fəallaşma­sının səbəbləri. –Azərbaycan tarixinin çağdaş problemləri məqalələr toplusu. Bakı, Xəzər Universitetinəşriyyatı,2000, s.152-164.

Russian Policy in South Azerbaijan during First World War. – “Journal of Azerbaijan Studies”.Baku, 2000, vol.3, №2, p.48-52.

Rusiyanın region siyasəti. – «Strateji analiz» jurnalı,2002, №1, s.12-19.

Ikinci dünya müharibəsindən sonrakı ilk illərdə Ermənistanın Azərbaycana ərazi iddiaları. –Qarabağ dünən, bu gün və sabah. I Ümumrespublika elmi-əməli konfransı. Tezislər. – Bakı, Şuşa nəşriyyatı,2002, s.133.

1969-1982-ci illərdə azərbaycanlı diplomatların hazırlanması və yerləşdirilməsi məsələsi.-Heydər Əliyev və Azərbaycanda diplomatik kadrların hazırlanmasının aktual problemləri. Bakı,ADU nəşriyyatı,2004,s.67-69.

Avropa və Amerika ölkələrinin müasir tarixi fənninin tədrisinə dair.- Heydər Əliyev və Azərbaycanda diplomatik kadrların hazırlanmasının aktual problemləri. Bakı, ADU nəşriyyatı,2004,s.149-150.

Münaqişələrin həll edilməməsinin Şərq-Qərb münasibətlərinə təsiri (ümumi baxış).- “İpək yolu” jurnalı,2004,N 2, s.56-59.

Andzey Furierin Qafqaza dair əsəri.-“Mütərcim”jurnalı,2004,N 1(2),27(28),s.103-104.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası. 2 cilddə.I cild.Bakı,Lider nəşriyyatı, 2004, 440 səh.(30 məqalənin müəllifi).

Məşrutə inqilabı dövründə İran beynəlxalq münasibətlərdə.-Məşrutə inqilabı-100.Baynəlxalq elmi konfransın materiallar.Bakı, 8-9 iyun 2005.Bakı, Günəş nəşriyyatı, 2005,s.17-24.

History of British-Azerbajani relations:Britains Azerbaijan Policy (november 1917-september 1918).-“Visions of Azerbaijan and Britain,spring, 2006, vol.1.1, p.38-43.

Heydər Əliyevin əsassız erməni iddialarına qarşı mübarizəsi məxfi arxiv sənədlərində.-“Paleoloit” jurnalı, 2006,N:2 (2),s.24-27.

Azerbaijan Demokratic Republic.- ).-“Visions of Azerbaijan and Britain,summer, 2006, vol.1.2, p.44-47.

1920-ci ilin apreli:Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin itirilməsinə böyük dövlətlərin münasibəti.-“525-ci qəzet”, 2007,7 aprel,N:59 (2409); 14 aprel, N:64 (2414);21 aprel,N:69(2419);28 aprel,N:74 (2424).-1,4 ç.v.

Türk Kafkas İslam Ordusu Harekatının Azerbaycan tarihindeki Önemi.-Abdulahmit Avşar.Aydınların gözüyle Azerbaycan. Ziyalılarla kültür gezileri. Bakı, 2007,s.128-141.

Rəsmi tarix,yoxsa xalq tarixi?-Tarixin metodoloji və aktual problemləri.Beynəlxalq elmi-nəzəri konfrans. AMEA Tarix İnstitutu və Azərbaycan Tarix Qurumu. Tezislər.Bakı.27-28 iyun 2007-ci il.Bakı,2007, s.16-19.

Azərbaycanın istiqlalına aparan yol: daxili və xarici amillərin müqayisəli təhlili.-Azərbaycan dövlətçili ənənələri tarixi.Azərbaycan Cümhuriyyətinin qurulmasının və Bakının azad olunmasının 90 illiyinə həsr edilmiş beynəlxalq simpoziumş Tezislər..Bakı şəhəri, 13-14 sentyabr. Bakı, 2008, s.9-10.

Qeydar Aliev i tyurkskiy mir.- Kaspiy İZ, 2008,N:1 (2),s.1011; N:2 (3), s.18-31.

Bolşevik Rusiyasının Güney Qafqaz siyasəti.-Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti və Qafqaz İSlam Ordusu.Baki Nurlar, 2008, s.92-134.

Antanta ölkələrinin Güney Qafqaz siyasəti. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti və Qafqaz İslam Ordusu. Bakı,Nurlar, 2008, s.191-224.

Sudba liderov mladoturok v kontekste otnoşeniy Turçii i sovetskoy Rossii.Djemal Pasha.- Kaspiy İZ, 2008, dakabr, N:12 (13),s.24-27.

Aqressiv separatizm və Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində yaradılmış Dağqlı Qarabağ problemini türk dünyasına təsiri.- Türk dövlət və cəmiyyətlərinin XI dostluq,qardashlıq və əməkdaşlıq qurultayı. Məruzələr,çıxışlar, qəbul olunmuş sənədlər. Bakı,Yurd NPB,2008, s.43-58.

Xarici ölkələrdə (35)

Ermenistan-Azerbaycan savaşının gerçək üzü. Quzey Kıbrıs, Lefkoşa, «Birlik» qəzeti,1996,19,20,21,24 dekabr (Kipr).

Azerbaydjanskoe konsulğstvo v Irkutske.- Sovremennıe metodı i texnoloqii v prepodavaniy mejdunarodnıx otnoşeniy.Ç.2. Ekaterinburq, Iz.-vo Uralğskoqo Universiteta, 1999, s.67-68 (Rusiya).

Ermənilərin Osmanlı imperatorluğu əleyhinə terrorçuluğa təhrik edilməsində rus dövlətinin rolu (ocak 1914-mart 1915). -XIII türk tarix konqresi. Məruzələrin tezisləri.-Ankara, Türk Tarix Kurumu Basımevi, 1999,s.83-85 (Türkiyə).

Ataturk and Azerbaijan (1920-1922).- The Ataturk 4th International Congress/summaries of Papers.October 25-29. Turkistan-Kazakhistan, 1999, p.55-56 (Qazaxıstan).

Ermenilərin Osmanlı imperatorluğu aleyhine terrorçuluğa tehrik edilmesinde rus devletinin rolu (ocak 1914- mart 1915).- XIII türk tarih konqresi. Meruzeler. Ankara, Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1999, s.535-539 (Türkiyə).

(Türkiyə).Osmanlı.12 ciltlik. II cilt. Siyaset. –Birinci dünya sava yllarnda Osmanl devletinin Azerbaycan politikası. Ankara, «Yeni Türkiye» yayınları, 1999 (s.595-608.Kollektiv) (Türkiyə).

Atarurk and Azerbaijan (1920-1922).The Ataturk 4-th International Gongress.C.1.Oktober 25-20 1999. Turkistan-Kazakstan.Ankara, 2000, p.511-515 (Qazaxistan).

1920-1922 yıllardakı Azerbaycan-Türkiye diplomatik-siyasi alakalar.-Türk dünyası Araştırmaları. Istanbul, №124, Şubat 2000/01,s.113-146 (Türkiyə).

Kıbrıs meselesi Azerbaycan Sovyet basınında (1983-1991).-III Uluslararası Kıbrıs Araştırmaları konqresi.13-17 kasım 2000. III cilt. Kıbrıs, Qasimaqosa, Doğu Ak deniz Universitesi, 2000, s.247-354 (Kipr).

20 ASIR Azerbaycan tarihində; 1920-1922 yıllarındakı; Azerbaycan-Türkiye diplomatik-siyasi alakalar.- «Türk Dünyası Araştırmaları» jurnalı, Istanbul, № 128, Ekim 2000,s.119-149 (Türkiyə).

Дипломатические представительства иностранных государств в Советском Азербайджане (апрел 1920г.-октябрь 1923 г.). – Проблемы всеобщей истории в контексте подготовки педагогических кадров. Вопросы всеобщей истории. Вып.2.- Екатеринбург, 2000, с.58-65 (Rusiya).

1914-1918). Türk diplomasisinin KuzeyAzerbaycan’ı Kurtarma operasyonu.-«Tarih. Türk dünyası Tarih və kültür dergisi», İstanbul, 2001/04-172, nisan, s.49-52 (Türkiyə).

Bakünün kurtarılması uğruna türk diplomasisinin mücadilesi.1918 yılı.-«Avrasya dosyası», Ankara, 2001, cilt 7, sayı 1, s.18-55 (Türkiyə).

Ermeni soykırımı oldumu? –«Tarih. Türk dünyası Tarih və kültür dergisi».-Istanbul, 2001/10-178, Ekim, s.44-49 (Türkiyə).

Azerbaycan arşiv bölgelerində türklərə qarşı töredilən soykırım.- Uluslararası türk-erməni ilişkiləri Sempozyumu. 24-25 Mayis 2001. Istanbul T.C. Istanbul Universitesi Rektorluğu, 2001,558 s.(Türkiyə).

Rusya’nın Azerbaycan politikası. –«Avrasya dosyası» jurnalı, cilt 7, sayı 4 , Ankara, 2002, s.253-269 (Türkiyə).

Türklər. 37 ciltlik. 18-ci cilt. Birinci dünya savaşı yıllarında Rusyanın Azerbaycanda türkçülük və islamçılıkla mücadilesi. – Ankara, «Yeni Türkiye» yayınları, 2002 (s.545-561. Kollektiv) (Türkiyə).

Türklər. 31 ciltlik. 19-cu cilt. Azerbaycan Cumhuriyeti. – Ankara, «Yeni Türkiye» yayınları, 2002 (s.121-147. Kollektiv) (Türkiyə).

The turks. 5. Russian struggle against islamism and turkism during the first World War. – Ankara, “Yeni Türkiye” Publications, 2002 (s.801-816) (Türkiyə).

The turks. 6. Republic of Azerbaijan.–Ankara,”Yeni Türkiye» Publications, 2002 (s.103-114) (Türkiyə) .

The sosial, political and Cultural İmpact of oil on Baku.-“Caspian Crossroads”,Washington,2002,Vol.6,N2, Summer (ABŞ).

Böyük dövlətlərin Azərbaycan siyasəti (Mondros barışıöından Paris sülh konfransına qədər). Prof.,Dr. Mehmet Saraya armağan.Türk dünyasına bakışlar.-İstanbul, Da yayınları,2003,s.283-304 (Türkiyə).

The status of polish citizens in conquest of 1920 in the light of new archival documents.-“Pro Georgia”,Warsaw-Varsovie, Centre for East European Studies oriental Institute Warsaw University,2000-2003,N9-10,p.155-158 (Polşa).

The rol of the United States in the South Caucasus 1917-1918.-“Caspian Crossroads” Washington,2003, vol.6, N.3, Summer 2003.0,4 c.v.(ABŞ).

Сравнителный анализ конъепъии безопасности по Йужному Кавказу .-Security in the South Caucasus.The Institute for political and International Studies.Tehran.December 8-9, 2003.Tehran,2003,p.9-10.(İran)(fars və rus dillərində).

Сравнителный анализ конъепъии безопасности по Йужному Кавказу .-“Sprawy Wschodnie”,Poznan , 2003,N 2-3(3-4), s.103-107 (Polşa).

Ambasadorul care a ştuit sa cultive simpatie fata de tara sa( lambasaduer cultivante de la sympatie envers son pays).- İstorie şi diplomatie in telative internationale.Constanta,2003, p.30-36 (Rumıniya).

Bakünün sosyo-politik ve kültürel hayatına petrolun etkisi.-Sözün,sazın, ateşin ülkesi Azerbaycan.Edotör:Büşra Ersanli Behar, Hüsameddin Mehmedov.İstanbul, Da Yayınçılık,2004,s.123-136 (Türkiyə).

Cemal Paşanın öldürülmesi.-“Orhun” dergisi, İstanbul, 2004, Haziran, N.64 (Türkiyə).

1920 lerde Azerbaycandakı türk tebasının vaziyeti ve soviet hususi hizmet organlarının türk istihbaratçısı arayışı.- “Turan” dergisi, İstanbul,2005,N:4, s.119-125 (Türkiyə).

Азербайджано-полские културные свйази (1946-1990 гг.).-Кауказ w Элобализаъжи.Ынстйтут Wсъщодни УАМ, Познан, 2007, п.128-139 (Polşa).

Israil-Livan savaşının uluslararası münasibetlere tesiri (Azerbaycandan baxış).-III Uluslararası Orta Dogu semineri materialları.Küreselleşme sürecinde Orta Doğunun yeri ve gelecegi. 1-4 Kasım 2006-cı il.Elazığ, 2007,s.165-172 (Türkiyə).

Rusların türk duşmanlarına yardımları.Türk dünyası Araşdırmaları Vakfı .-”Tarih” dergisi, İstanbul, 2008, Ocak, s. 36-39 (Türkiyə).

Normalizaçiya otnoşeniy SSSR i Turçii v 1960-e qodi.- jurn. “Voprosi İstorii”, Moskva, 2009, n.4 , s.18- 44 (Rusiya).