Uzun Həsən Trabzon imperatoru IV İoanın (1429-1458) qızı Dəspinə xatunla evlənmişdir. Bu izdivacdan 7 oğlu olmuşdur: Uğurlu Məhəmməd, Maqsud bəy, Zeynal bəy, Sultan Xəlil, Mirzə [...]]]> Uzun Həsən, (1423 – 6 Yanvar 1478, ağqoyunlu Həsən bəy Bayandur) 1423-cü ildə anadan olmuşdur. Ağqoyunlu dövlətinin banisi. Uca boylu olduğuna görə, “Uzun Həsən” ləqəbini almışdı. Qara Yuluq Osman Bəy*in babasıdır.

Uzun Həsən Trabzon imperatoru IV İoanın (1429-1458) qızı Dəspinə xatunla evlənmişdir. Bu izdivacdan 7 oğlu olmuşdur: Uğurlu Məhəmməd, Maqsud bəy, Zeynal bəy, Sultan Xəlil, Mirzə Yaqub, Yusif Mirzə və Məsih Mirzə. Bu oğlanlardan üçü-Uğurlu Məhəmməd, Maqsud bəy və Zeynal bəy hələ Həsən bəyin sağlığında dünyadan köçmüşdülər.

Uzun Həsənin başqa məzhəbə və dinlərə etiqad edən əhaliyə qayğısı bu nəhəng və çoxtayfalı ölkədə sabitləşdirici rol oynayır. Uzun Həsən Trabzon imperatoru IV İoanın (1429-1458) qızı Dəspinə xatunla evlənmiş, bacısını Şah İsmayıl Xətai*nin babası, Şeyx Cüneydə, qızı Aləmşahbəyimi isə Şeyx Cüneydin oğlu Şeyx Heydərə ərə vermişdi.

Uzun Həsən Osmanlı imperiyası, Venesiya Respublikası, Böyük Moskva Knyazlığı, Qızıl Orda, Polşa, Avstriya, Macarıstan, Çexiya, Almaniya, Papalıq, Burqundiya, Neopolitan Krallığı, Rodos, Kipr, Qaraman bəyliyi, Misir, Hindistan və başqa dövlətlərlə diplomatik münasibətlər saxlamışdır

Ordusunun təkmilləşdirilməsi haqqında çox düşünən Uzun Həsən bu məqsədlə Avropadan mütəxəssislər çağırır və nizami ordu yaratmaq istəyir. Venesiya və başqa ölkələrdən gəlmiş mütəxəssislər odlu silah istehsal etmək üçün ona köməklik göstərirlər. Ölkədə top istehsalına başlanılır, topçu kadrlar hazırlanmasının əsası qoyulur. Lakin lazımi qədər top istehsal etmək Uzun Həsənə müyəssər olmur, topların qərbdən gətirilməsi işi isə müxtəlif səbəblər üzündən tez-tez pozulur.

Uzun Həsən böyük tikinti işləri də aparır. O, Təbrizdə örtülü “Qeysəriyyə” bazarını, “Nəsriyyə” universiteti ilə birlikdə möhtəşəm məscid və digər ictimai binalar tikdirir. Uzun Həsənin sarayında alimlər məclisi fəaliyyət göstərir və zəngin kitabxana yaradılır. Kitabxanada çoxlu alim çalışır, onun nəzdindəki emalatxanalarda isə o dövrün ən görkəmli xəttat və rəssam-miniatürçüləri fəaliyyət göstərirdi. Sonralar, Səfəvi şahlarından İsmayıl və Təhmasibin zamanında həmin kitabxana genişlənir və daha da zənginləşdirilir. Sarayda saz çalanlar ansamblı yaradılmışdı ki, buraya da 98 aşıq daxil idi.

Mənbə

• [1]Azərbaycanın görkəmli şəxsiyyətləri

Qutlu bəyin ikinci övladıdır. Böyük qardaşı Əhməd bəydən sonra Ağqoyunlu hökmdarı oldu (1403-1435) mərkəzi Diyarbəkr olan Ağqoyunlu bəyliyinin əsasını qoymuşdur və adına pul kəsdirmişdir. Doğum tarixi haqqında dəqiq məlumat olmasa da, vəfat edərkən 80 yaşı adlaması ilə bağlı bəzi mənbələrdə [...]]]> Qara Yuluq Osman Bəy, (1350?-1435) (türkcə: Kara Yülük Osman Bey) Türk hökmdar və dövlət adamı.

Həyatı

Qutlu bəyin ikinci övladıdır. Böyük qardaşı Əhməd bəydən sonra Ağqoyunlu hökmdarı oldu (1403-1435) mərkəzi Diyarbəkr olan Ağqoyunlu bəyliyinin əsasını qoymuşdur və adına pul kəsdirmişdir. Doğum tarixi haqqında dəqiq məlumat olmasa da, vəfat edərkən 80 yaşı adlaması ilə bağlı bəzi mənbələrdə qeydlər var. Bu nəzərə alınaraq onun təxminən 1350-ci illərdə anadan olduğu ehtimal edilir. Yülük məxləs adı əski kitablarda; İylük – İlik – Yoluk olaraq da yazılı olub bu nəticə ilə onun keçəl yaxud kosa olduğuda rəvayət edilir.

Qara Yuluq Osman bəy, 1398-ci ildə Ağqoyunlu olaraq Qazi Bürhanəddin Əhməd Bəyliyi dövləti ilə etdiyi hərbdə Osmanlı ordusunu o dövrdə yenen tək komutan olan öz dayısı Qazi Bürhanəddini öldürmüş və onun dövlətini sona yetirmişdir.

1400-cü ildə Əmir Teymur ordusu ilə Sivas, Əlbistan və Malatyanin Osmanlılardan alınmasında iştirak etdi və Əmir Teymura bu hərbdə öncülük etdi.

1402-ci ildə Əmir Teymur ordusu ilə İldırım Bəyazid Osmanlı ordusuna qarşı hərb edib Osmanlı ordusunun sol cinahını dağıtmışdir.

1403-cü ildə Əmir Teymur Sivasa gələndə Diyarbəkir ve civarına onu əmir təyin etdi. Böyük qardaşı Əhmədin yerinə Ağqoyunlu dövlətinin başına keçdi.

1417-ci ildə Qaraqoyunlu Qara Yusifə yenildi.

Qara Yuluq Osman Bəyin adınlan yad edilen Yivlik Kayası, İskilip

Ölümünden sonra Qara Yuluq Osman Bəyin on üç uşağı vardı. Bunlardan Ali, Üveys və Hasan arasında hökmranlıq kavgası başlar. Ali Bəy tahta geçer və hemen kardeşleri Hasan ve Üveys bəylərin ölüm emrini verir. Hasan Bəy kardaşını da alarak kaçar və Osmanlı’ya iltica eder. Çorum Vilayəti Mecitözü ilçəsində Elvan Çelebi dərgahına sığınırlar. Olayı xəbər alan II Murat Han, Ağqoyunlu Bəylərinə sahip çıkar, onları Osmanlı ölkəsinə kabul eder. Ailəyə İskelib (İskilip, o dövr Osmanlı dövlet qəydlərində İskelib olaraq geçmektedir.) yörəsini Tımar olarak verir. Bunun üzerine ailə əfradı tarım ilə məşğul olmak və aynı zamanda Osmanlı dövlətinə asker yetiştirmek üzəri İskilip’e yerleşir. İndiki İskilipin məşhur Yivlik Kayası adını ondan almışdır.

Ondan sonra bəyliyə onun övladları nəvəsi Cahangir Mirzə və 1453-cü ildə nəvəsi Həsən bəy (Uzun Həsən) Bayandur başçılıq etmişdir.

Xarici keçidlər

• Qara Yuluq Osman Bəy və Ağqoyunlular
• Qara Yuluq Osman Bəy və Ağqoyunlular

Hacı Fəxrəddin Qutlu bəy Ağqoyunlu tayfa ittifaqının başçısı.

Ağqoyunlular sülaləsinin banisi Qara Yuluq Osman bəyin atası.Bayandur elindən idi.Ağqoyunlu tayfa ittifaqını birləşdirməyə çalışan Qutluq bəy Fəxrəddin Trabzon imperatorluğu ilə ittifaq yaratmışdı.Qaraqoyunlularla aparılan mübarizə və oğulları arasında hakimiyyət uğrunda çəkişmə Qutluq bəy Fəxrəddinin dövründə Ağqoyunlu tayfa ittifaqının möhkəmlənməsinə maneə olurdu.