Az-Wikipedia - Azərbaycan Ensiklopediyası » Azərbaycan yazıçıları

Əzizə Cəfərzadə

admin — Wed, 22 Apr 2009 18:11:01 +0000

Həyatı

ƏZİZƏ CƏFƏRZADƏ

Tam Adı

Əzizə Məmməd qızı Cəfərzadə

Doğum Tarixi

Doğum Yeri

Ölüm Tarixi

Ölüm Yeri

Cəfərzadə Əzizə Məmməd qızı (1921-2003) – yazıçı, ədəbiyyatşünas, ictimai xadim, filologiya elmləri doktoru, professor, 1946-cı ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü – 1921-ci il dekabrın 29-da Bakı şəhərində anadan olmuşdur. İbtidai təhsilini 25 saylı məktəbdə almiş, sonra teatr texniki məktəbində və ikiillik müəllimlər institutunda oxumuş, 1942-1944-cü illərdə Ağsu rayonundakı Çaparlı kəndində müəllim işləmişdir. 1946-1947-ci illərdə ekstern yolu ilə Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsini bitirmişdir. 1944-1946-ci illərdə Cəfər Cabbarlı adına “Azərbaycanfilm” kinostudiyasında ssenari şöbəsinin rəisi, 1947-1949-cu illərdə teatr texniki məktəbinin müdiri, 1950-1955-cı illərdə pedaqoji institutda dosent, kafedra müdiri, 1956-cı ildə Kamçatka pedaqoji institutunda dosent, 1957-74-ci illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının əlyazmalar İnstitutunda baş elmi işçi, şöbə müdiri, 1974-ci ildən isə Bakı Dövlət Universitetinin professoru vəzifələrində çalışmışdır. Ə.Cəfərzadə XIX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı tarixinin bilicisi kimi tanınırdı və bu sahədə 1950-ci ildə “XIX əsr Azərbaycan ədəbiyyatında maarifçi-ziyalı surətləri” mövzusunda namizədlik , 1970-ci ildə “XIX əsr Azərbaycan poeziyasında xalq şeri üslubu” mövzusunda doktorluq dissertasiyaları mudafiə etmişdir.

Ədəbi fəaliyyətə 16 yaşında başlamış və “Əzrayıl” adlı ilk hekayəsini 1937-ci ildə “Ədəbiyyat” qəzetində çap etdirmişdir. İlk kitabı 1948-ci ildə çap edilmiş, lakin Moskvanın xüsusi qərarı ilə satışa çıxmamışdan əvvəl qadağan olunub yandırılmişdir. Əzizə xanımın nəsr əsərləri əsasın tarixi roman janrında yazılmışdır. O, müasir Azərbaycan nəsr tarixində bu janrı yenidən həyata gətirmişdir. Onun bu qəbildən yazdığı əsərləri aşağıdakılardır:

“Natavan haqqında hekayələr” (1963) – bu hekayələrdə yazıçı Qarabağın son xanı Xurşidbanu Natəvanın (XIX əsr) həyatını qələmə almışdır;
“Aləmdə səsim var mənim” (1973-1978)- ilk tarixi romanı XIX əsrdə Şamaxıda yaşayıb-yaratmış məhşur şair Seyid Əzim Şirvaninin ədəbi həyatı haqqındadır;
“Vətənə qayıt” (1977) – XVIII əsrdə rus qoşunlarının Azərbaycana ilk gəlişi fonunda şair Nişat Şirvaninin həyatı və Şirvanın Selyan bölgəsində baş verən hadisələr;
“Yad et məni” (1980) – XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində romantik şair Abbas Səhhətin həyat və yaradıcılığı ilə bağlı roman;
“Bakı-1501″ (1981) – Şah İsmayıl Xətai və onun Bakıya yürüşu tarixinə həsr olunmuş roman;

“Cəlaliyyə” (1983) – XII əsr Naxçıvanın qadın hökmdarı Cəlaliyyənin ölkənin müdafiəsi uğrunda apardığı mübarizənin tarixi;

“Sabir” (1989) – XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində yaşayıb-yaratmış məşhur satirik şair Mirzə Ələkbər Sabirə həsr edilmiş əsər;
“Eldən elə” (1992) – XIX əsrdə 37 il dünya səyahətində olan coğrafiyaşünas Zeynalabdin Şirvaninin həyatı haqqında roman;
“Bir səsin faciəsi” (1995) – XIX əsrin sonunda yaşamış müğənni Mirzə Güllərin faciəli həyatından bəhs edən əsər;
“”Gülüstan”dan öncə” (1996) – XIX əsrin əvvəllərində rus qoşunlarının Şirvana hücumu tarixinə həsr olunmuş roman;
“Zərrintac-Tahirə” (1996) – XIX əsrdə İran Azərbaycanında yaşayıb-yaratmış qadın şairə və Bab hərakatının liderlərindən biri Tahirə Qürrətüleynin həyatı haqqında əsər;
“İşığa doğru” (1998) – XX əsrdə İranda Bab hərakatının əks-sədası kimi baş verən faciəvi tarixə həsr edilmiş povest;
“Bəla” (2001) XVI əsrdə Şah İsmayıl Xətaidən sonra Azərbaycanda baş verən və sonu Azəbaycanın xırda xanlıqlara parçalanması ilə nəticələnən hakimiyyət uğrunda gedən saray çəkişmələri haqqında əsər;
“Rübabə-sultanım” (2001) – XX əsrdə baş verən ictimai-siyasi hadisələr fonunda yarı bioqrafik romanı;
“Xəzərin göz yaşları” (2003) – 1938-cı ildə Azərbaycanda yaşayan İran azərbaycanlılarının Stalin rejimi tərəfindən 3-4 gün ərzində İrana məcburi deportasiyasi haqqında povest;
“Eşq Sultanı” (Ölümündən bir az əvvəl bitirmişdir)- XV-XVI əsrdə yaşayıb-yaratmış böyük Azərbaycan şairi Məhəmməd Füzulinin həyatı haqqında roman.

Yazıçının “Sahibsiz ev” (1966), “Əllərini mənə ver” (1970), “Sənsən ümidim” (1984), “Xəyalım mənim” (2002) kimi bir sira povestlərinin mövzusu müasir həyatdan götürülmüşdür.

“Qızımın hekayələri” (1964), “Anamın nağılları” (1982), “Çiçəklərim” (1988), “Pişik dili” (2001) və sair uşaqlar üçün yazdığı hekayə və nağıllardır.

Əzizə Cəfərzadə, eyni zamanda, bir tədqiqatçı alim kimi Azərbaycan elmi qarşısında təqdirəlayiq xidmətlər göstərmişdir. Onun klassik Azərbaycan ədəbiyyatının, xüsusilə də şifahi ədəbi irsimizin öyrənilməsi sahəsində gərgin elmi axtarişlarının bəhrəsi olan əsərlər həmişə elmi ictimaiyyətin marağına səbəb olmuşdur. Əzizə xanımın elmi-tədqiqatları onun ədəbi yaradıcılığına da güclü təsir göstərmiş və yazıçının əsərlərini Azərbaycan dilinin saflığı və təmizliyi uğrunda mübarizənin bariz nümunəsinə çevirmişdir. Əzizə xanım ədəbi və elmi yaradıcılığı pedaqoji fəaliyyətlə uğurlu bir şəkildə əlaqələndirməyi bacarırdı. Elmi tədqiqatçı kimi bir sıra aşıq və şairlərin əsərlərini toplayib çap etdirmişdir ki, bunlara “Fatma xanım Kəminə” (1971), “Könül çırpıntıları” (1972), “Azərbaycanın aşıq və şair qadınları” (1974, 1991), “Azərbaycanın şair və aşıq qadınları” (II nəşr 2003), “Şirvanın üç şairi” (1971), “Mücrüm Kərim Vardani. Sünbülstan” (1978), “Abdulla Padarlı. Seçilmiş əsərləri” (1979), “Hər budaqdan bir yarpaq” (1983) daxildir. Onun bir çox toplayib çap etdirdiyi əsərlərin əsas hissəsini ana və qadın mövzusu təşkil edir ki, bunlar da Əzizə xanıma romanlarından az şöhrət gətirməmişdir. Bu kitablar vasitəsi ilə o, ta qədim dövrlərdən Azərbaycanda yüksək poetik səviyyəli yazılı və şifahi qadın yaradıcılığının mövcud olduğunu və dünya ədəbiyyatında öndər olduğunu sübut etmişdir. Bu əsərlərlə yanaşı onun yüzlərlə məqalə, oçerk, elmi tədqiqat və publisistik məqalələri dövrü mətbuatda çap edilmişdir.

O, “Natavan” adli kino ssenari, çoxlu sayda radio-televiziya pyesləri xatirat və saysız hesabsız bayatı yazmışdır. Əzizə xanım folklorumuzun vurğunu idi, “Bayatı düşüncələrim”, “Xızır Nəbi”, “Novruz” və başqa Azərbaycan adət-ənənələri, etnoqrafiyası ilə bağlı yazıları, televiziya-radioda çıxışları onu xalqın sevimlisi etmişdir. Bir çox xarici ölkələrdə, o cümlədən Yuqoslaviya, Suriya, Kipr, Hindistan, Sinqapur, Malaziya, İsrail, İraq və Türkiyədə beynəlxalq əhəmiyyətli tədbirlərin iştirakçısı olmuşdur. Bu ölkələrin kitabxanalarından tarixi əsərlər ilə bağlı məlumatlar toplamış və səyahət gündəlikləri yazmışdır. Bunlardan birində 1965-1966-cı illərdə həyat yoldaşının işi ilə bağlı Qanaya (Afrika) səfərinin gündəlikləri “Qızıl sahilə səyahət” (1968) xatiratını yazmasıdir.

Əzizə xanım bir sıra xarici müəlliflərin o cümlədən S.Smirnovun “Brest qalası”, Ş.Rəşidovun “Güclü dalğa”, A. Lixanovun “Mənim generalım”, Ə.Kabaklənən “Əjdaha daşı”, S.Çokumun “Bizim diyar” və sair əsərlərini ana dilinə tərcümə etmiş, bir çox kitabın redaktoru olmuşdur. Onun əsərləri də bir sıra xarici dillərə, o cümlədən rus, fars, tacik, ərəb, qazax və sair tərcümə edilib xaricdə nəşr edilmişdir. Fasiləsiz olaraq televiziya və radioda müxtəlif mövzularda çıxışlar etmiş, televiziyada “Klassik irsimizdən”, “Aşıq Pəri” və sair çoxsayı proqramların müəllifi və aparıcısı olmuşdur. Bu verilişlər vasitəsi ilə xalqa Azərbaycan klassik və müasir ədəbi irsini təbliğ etmişdir. Bununla yanaşı o radioda Cənubi Azərbaycan uçun verilən proqramların və “Ana” radio jurnalının uzun illər daimi iştirakçısı olmuşdur.

1981-1989-cu illərdə Respublika Qadınlar Şurasının sədri vəzifəsində işləmişdir. Azərbaycan qadın və uşaqlarının hüquqlarının qorunması sahəsində aktiv fəaliyyət göstərmiş, respublikanın ən ucqar rayon-kəndlərinə belə dəfələrlə getmiş və millətin tarixi, taleyi ilə bağlı problemlərlə tanış olmuş, bu problemlərin həll edilməsində yaxından iştirak etmişdir. O həyatı boyu xeyriyyəçiliklə məşğul olmuş, 1979-cu ildə indiki Hacıqabul rayonunun Tağılı kəndində öz vəsaiti hesabına orta məktəb və klub binası tikdirmişdir. Azərbaycanın müstəqilliyi uğrunda və erməni təcavüzünə qarşı hərəkatda daim öndə və fəal iştirak edən bir vətəndaş olmuşdur.

Əzizə Cəfərzadənin Azərbaycan elmi və ədəbiyyatı qarşısında göstərdiyi xidmətlər yüksək qiymətləndirilmişdir. O, dönə-dönə müxtəlif fəxri fərmanlar, “Xalqlar dostluğu” ordeni və müstəqil Azərbaycanın ali mükafatı – “Şöhrət” ordeni ilə təltif edilmişdir. Azərbaycan Respublikası prezidentinin fərdi təqaüdçüsü idi. Azərtelefilm birliyi onun həyat və yaradıcılığı haqqinda 2 telefilm çəkmişdir. Əzizə xanımın ən böyük mükafatı isə xalqın ona qarşı olan böyük məhəbbəti idi. Bu sevginin məntiqi nəticəsi kimi, o 2001-ci ildə “Azərbaycan Anası” və “Xalq Yazıçısı” kimi yüksək adlara layiq görülmüşdür. Əzizə Cəfərzadə 2003-cü il sentyabrın 4-də ömrünün 82-ci ilində uzun sürən ağır xəstəlikdən sonra haqqın dərgahına qovuşmuşdu və vəsiyyətinə əsasən Tağılı kəndində valideynləri, həyat yoldaşı və qardaşları ilə bir məzarlıqda dəfn edilmişdir.

Əyyub Qiyas

admin — Wed, 22 Apr 2009 18:09:11 +0000

Aktyor

Abbasov Əyyub Qiyas oğlu (Əyyub Qiyas) – şair, nasir, tərcüməçi, 1998-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.

Həyatı

ƏYYUB QİYAS
“Cansıxıcı Əhvalat” filmindən kadr.
Tam Adı	Əyyub Qiyas oğlu Abbasov
Digər Adları	Əyyub Abbasov
Doğum Tarixi	14 dekabr, 1968
Doğum Yeri	Lənkəran

Əyyub Qiyas 1968-ci il dekabrın 14-də Lənkəran şəhərində anadan olmuşdur. Ailəlikcə Sumqayıt şəhərinə köçdüklərindən orta təhsilini burada başa vurmuşdur (1986). M.A.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun teatrşünaslıq fakültəsində təhsilini davam etdirmişdir (1986-1990). Moskva Ümumittifaq Kinematoqrafıya İnstitutu nəzdində ali ssenari kursunda qiyabi təhsil almışdır (1990-1993). Azərbaycan EA Memarlıq və İncəsənət İnstitutunun qiyabi asipranturasında təhsilini davam etdirmişdir. “Azərbaycan televiziya tamaşaları” mövzusunda tədqiqat üzərində çalışır. Sumqayıtda kimyaçıların S.Vurğun adına Mədəniyyət sarayında xalq teatrının rejissoru (1988-1990), “Cığırdaş” gənclik mərkəzi yaradıcı gənclərin teatr birliyinin direktoru (1990-1991), “168 saat” qəzetinin baş redaktorunun müavini (1991-1992), “Xəzər” jurnalının redaktoru (1992-1993) olmuşdur. Hazırda Sumqayıt şəhərində “Ziya” mətbuat yayımı agentliyində direktor vəzifəsində çalışır (1993-cü ildən). Səudiyyə Ərəbistanında Məkkədə Həcc ziyarətində olmuşdur (1997).

Bədii yaradıcılığa keçən əsrin 90-cı illərindən başlamışdır. “Mən bir sapand daşıyam ki…” (şeirlər), “Qarışqa” (povest və hekayələr) kitabları nəşr olunmuşdur (1996). Bədii tərcümələrini qəzet və jurnallarda çap etdirmişdir.

Filmoqrafiya

Ənvər Məmmədxanlı

admin — Wed, 22 Apr 2009 18:06:53 +0000

Yazıçı. Ssenari müəllifi. Əsər müəllifi.

Məmməmədxanlı Ənvər Qafar oğlu – nasir, kinodramaturq, tərcüməçi, 1938-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycanın Əməkdar İncəsənət xadimi (1963), Azərbaycan Xalq yazıçısı (1987).

Həyatı

ƏNVƏR MƏMMƏDXANLI

Tam Adı

Ənvər Qafar oğlu Məmməmədxanlı

Doğum Tarixi

Doğum Yeri

Ölüm Tarixi

Ölüm Yeri

IMDb səhifəsi

Ənvər Məmmədxanlı 1913-cü il fevralın 29-da Göyçay şəhərində doğulmuşdur. Burada ibtidai məktəbi bitirdikdən sonra Bakıda N.Nərimanov adına sənaye texnikumunda təhsil almışdır (1926-1931). Sonra Bakıda mexaniki zavodda, energetika və elektrikləşdirmə idarəsində texnik, Azərbaycan Neft İnstitutu nəzdində olan elmi-tədqiqat institutunda texnik-elektrik işləmişdir (1931-1934). Eyni zamanda Azərbaycan Neft İnstitutunda iki il qiyabi təhsil almışdır. Azərnəşrin bədii şöbəsində redaktor və tərcüməçi (1934-1936), Moskvada Ali Kinematoqrafiya İnstitutunda müdavim (1936-1938), «Azərbaycanfilm» kinostudiyasında ssenari şöbəsinin rəisi (1941-1942), İkinci Dünya müharibəsi dövründə cənub-qərb cəbhəsində “Qızıl Ordu” cəbhə qəzetinin Azərbaycan redaksiyasının xüsusi müxbiri olmuşdur. Sonra redaksiya ilə birlikdə Stalinqrada göndərilmişdir. 1942-ci ilin axırlarında bir qrup Azərbaycan yazıçısı ilə Şimali Qafqaz cəbhəsində, 416-cı diviziyada olmuşdur. Bakıda Azərbaycan Radio Verilişləri Komitəsində redaktor kimi çalışmışdır (1943-1944). Yenidən Zaqafqaziya cəbhəsinə, oradan İrana hərbi xidmətə göndərilmişdir. Təbrizdə nəşr olunan “Vətən yolunda” ordu qəzeti redaksiyasıda xüsusi müxbir kimi çalışmışdır (1944-1946). Ordudan tərxis ediləndən sonra «Azərbaycanfilm» kinostudiyasının ssenari redaksiya heyətinin baş redaktoru olmuşdur (1946-1964).

Ədəbi fəaliyyətə 1930-cu illərdən başlamışdır. Əsərləri keçmiş SSRİ və xarici ölkə xalqlarının dillərinə tərcümə olunmuşdur. “Şərqin səhəri” (1947), “Od içində” (1951) pyesləri və “Şirvan gözəli” (1957) lirik komediyası tamaşaya qoyulmuşdur. “Şirvan gözəli” Zaqafqaziya teatr baharında birinci dərəcəli diploma layiq görülmüşdür. 1957-ci ildə onun Akademik Dram Teatrında tamaşaya qoyulan “Şərqin səhəri” əsəri SSRİ Dövlət mükafatına layiq görülüb. Amma mükafat alanların siyahısında müəllifin adı olmayıb.

Ə. Məmmədxanlı Avropa və rus klassik yazıçılarından tərcümələr etmişdir. Kuba (1967), Türkiyə (1968), İspaniyada (1980) Sovet nümayəndə heyəti tərkibində səfərdə olmuşdur. İki dəfə “Şərəf nişanı” (1946-1949), “Qırmızı Əmək bayrağı” (1980-1983) və “İkinci Dünya müharibəsi” (ikinci dərəcəli) ordenləri, döyüş medalları ilə təltif olunmuşdur.

1990-cı il dekabrın 19-da Bakıda vəfat etmişdir. Fəxri xiyabanda dəfn olunmuşdur.

Əsərləri

1. Burulğan. Bakı: Azərnəşr, 1934, 119 səh.
2. Bakı gecələri (hekayələr). Bakı: Azərnəşr, 1936, 214 səh.
3. Ayna (kinossenari). Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1939, 85 səh.
4. Qərbə atəş. Bakı: Azərnəşr, 1943, 74 səh.
5. Analar və yollar. Bakı: Azərnəşr, 1943, 126 səh.
6. Dirilik çeşməsi. Bakı: Azərnəşr, 1944, 260 səh.
7. 25 bahar (oçerk). Təbriz, 1945, 30 səh.
8. And. Bakı: Azərnəşr, 1947, 319 səh.
9. Hekayələr. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1954, 128 səh.
10.Balaca Nərgiz. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1955, 52 səh.
11.Hekayələr. Bakı: Azərnəşr, 1956, 185 səh.
12.Seçilmiş əsərləri. Bakı: Azərnəşr, 1960, 489 səh.
13.Seçilmiş əsərləri (iki cilddə). I cild. Bakı: Yazıçı, 1985, 232 səh.
14.Seçilmiş əsərləri (iki cilddə). II cild. Bakı: Yazıçı, 1985, 323 səh.
15.Qızılqönçələr. Bakı: Gənclik, 1988, 88 səh.

Tərcümələri

1.M.Qorki. Özgə qapılarında. Bakı: Gənclik, 1981, 380 səh.
2.M.Qorki. Uşaqlıq. Bakı: Gənclik, 1982, 240 səh.

Filmoqrafiya

Ələviyyə Babayeva

admin — Wed, 22 Apr 2009 17:59:49 +0000

Ssenari müəllifi

Babayeva Ələviyyə Hənifə qızı – nasir, tərcüməçi, 1951-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycanın Əməkdar mədəniyyət işçisi (1979).

Həyatı

ƏLƏVİYYƏ BABAYEVA

Tam Adı	Ələviyyə Hənifə qızı Babayeva
Doğum Tarixi	12 avqust, 1921
Doğum Yeri	Bakı

Ələviyyə Babayeva 1921-ci il avqustun 12-də Bakıda anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra ADU-nun fılologiya fakültəsində təhsil almışdır. Ədəbi fəaliyyətə 1936-cı ildə “Ədəbiyyat qəzeti”ndə dərc olunmuş “İki həyat” adlı hekayəsi ilə başlamışdır. Hekayə, povest və romanlar yazmaqla yanaşı, müasir rus ədəbiyyatından tərcümələr etmişdir. A.Qaydarın “Uzaq ölkələr” (1950), V.Biankinin “İz ilə” (1947), “Ayı balası” (1959), “Qırmızı təpə” (1963), K.Paustovskinin “Oğru pişik” (1951), V.Q.Korolenkonun “Satın alnmış uşaqlar” (1962), Y.Sotnikin “Əcaib quş” (1964), V.Astafyevin “Ulduz xəzanı” (1970), Y.Çaruşinin “Nikitanın oyuncaqları” (1984) və b. onun tərcüməsində kütləvi tirajla çap olunmuşdur. “Azərbaycan qadını” jurnalında məsul katib (1951-1973), “Gənclik” nəşriyyatında müasir ədəbiyyat şöbəsinin müdiri (1973-1976), sonra baş redaktor (1976-1985) olmuşdur. Moskvada Azərbaycan ədəbiyyatı ongünlüyündə, həmçinin ölkəmizin bir çox yerlərində ədəbi tədbirlərdə iştirak etmişdir. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin qəbul komissiyasının üzvü, tərcümə seksiyasının rəhbəri olmuşdur.

Əsərləri

1. Mənim müəlliməm. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1950, 28 səh.
2. Hekayələr. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1951, 16 səh.
3. Tək ağac. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1957, 44 səh.
4. Kənd yolları. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1958, 63 səh.
5. Payızda. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1960, 68 səh.
6. Mən tək deyiləm. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1961, 96 səh.
7. Mən tək deyiləm. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1962, 191 səh.
8. Kənd yollarında səyahət. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1962, 76 səh.
9. Yenə bahardı. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1963, 79 səh.
10.Kölgə. Bakı: Azərnəşr, 1964, 104 səh.
11.Tut ağacı. Bakı: Gənclik, 1967, 95 səh.
12.Süsənsünbül. Bakı: Gənclik, 1968, 98 səh.
13.Hörüklər. Bakı: Gənclik, 1968, 126 səh.
14.Povestlər. Bakı: Gənclik, 1969, 260 səh.
15.Adamlar və talelər. I cild. Bakı: Gənclik, 1973, 273 səh.
16.Adamlar və talelər. Bakı: Gənclik, 1970, 432 səh.
17.Adamlar və talelər. Bakı: Gənclik, 1971, 400 səh.
18.Böyürtkən mürəbbəsi. Bakı: Gənclik, 1971, 270 səh.
19.Sehirli pillələr. Bakı: Gənclik, 1974, 166 səh.
20.Hardasan dost, harda. Bakı: Gənclik, 1977, 408 səh.
21.Səni axtarıram. Bakı: 1985, 368 səh.
22.Küləyin tərkində. Bakı: 1983, 355 səh.
23.Yanar su. Bakı: Gənclik, 1986, 351 səh.
24.Anadil ağlayırdı. Bakı: Gənclik, 1987, 357 səh.
25.Açar. Bakı: Yazıçı, 1991, 401 səh.
26.Seçilmiş əsərləri (iki cilddə). I cild. Bakı: Yazıçı, 384 səh.
27.Seçilmiş əsərləri (iki cilddə). II cild. Bakı: Yazıçı, 335 səh.
28.Darıxıram a dağlar (povestlər). Bakı: Gənclik, 287 səh.
29.Əlvida (roman). Bakı: Bədii Tərcümə və Ədəbi Əlaqələr Mərkəzi, 1994, 341 səh.
30.Bəlkə sabah olmadı (roman). Bakı: Şur, 1996, 245 səh.
31.Rəngbərəng yuxular (publisist povest). Bakı: 2000, 231 səh.
32.Son döngə (roman). Bakı: Azərnəşr, 2000, 430 səh.
33.Dəli Sona (roman). Bakı: Şirvan, 1998, 419 səh.
34.Cırtdan şəhərdən qaçıb (povest və hekayələr). Bakı: Turan, 2001, 110 səh.

Tərcümələri

Filmoqrafiya

Əlibala Hacızadə

admin — Wed, 22 Apr 2009 17:57:59 +0000

Hacızada Əlibala Qüdrət oğlu – nasir, 1962-ci ildən Azarbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.

Həyatı

ƏLİBALA HACIZADƏ

Tam Adı	Əlibala Qüdrət oglu Hacızadə
Doğum Tarixi	28 avqust, 1935
Doğum Yeri	Ağalıkənd, Biləsuvar

Əlibala Hacızadə 1935-ci il avqustun 28-də Biləsuvar rayonunun Ağalıkənd kəndində anadan olmuşdur. Burada Xırmandalı kənd orta məktəbini bitirdikdən sonra ADU-nun şərqşünaslıq fakültəsinin fars şöbəsində təhsil almışdır (1953-1958). Azərbaycan EA Yaxın və Orta Şərq xalqları İnstitutunda kiçik elmi işçi kimi əmək fəaliyyətinə başlamışdır (1958). Əfqanıstanda mütərcimlik etmişdir (1966-1970).

Hazırda Azərbaycan EA Yaxın və Orta Şərq xalqları İnstitutunda baş elmi işçi vəzifəsində işləyir (1976-cı ildən). “Nizami” jurnalının baş redaktorudur (1994-cü ildən). “Mənim müəlliməm” adlı ilk hekayəsi 1956-cı ildə Uşaqgəncnəşrin buraxdığı “Gəncliyin səsi” almanaxında dərc olunmuşdur. Bundan sonra dövri mətbuatda vaxtaşırı çıxış edir.

“İtkin gəlin” romanı əsasında yazdığı ssenarisinə 12 seriyalı bədii televiziya fılmi çəkilmişdir (1993-1994).

Əsərləri

1. Heykəl gülür (hekayələr). Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1961, 54 səh.
2. Unutmaq olmur (povest). Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1963, 115 səh.
3. Məhəbbət olmayan evdə (povestlər). Bakı: Azərnəşr, 1965, 100 səh.
4. Fərruxi Yəzdinin poeziyası. Bakı: Elm, 1965, 198 səh.
5. Cehiz (hekayələr). Bakı: Gənclik, 1969, 154 səh.
6. Pəhləvan (hekayələr). Bakı: Gənclik, 1974, 31 səh.
7. Təyyarə kölgəsi (roman). Bakı: Gənclik, 1974, 287 səh. (təkrar nəşr: 1992)
8. İtkin gəlin (roman). Bakı: Gənclik, 1979, 215 səh.
9. Əfsanəsiz illər (roman). Bakı: Gənclik, 1981, 353 səh.
10.Ayrılığın sonu yoxmuş. Bakı: Gənclik, 1983, 432 səh.
11.Vəfalım mənim. Bakı: Gənclik, 1985, 344 səh. (təkrar nəşr: 1992)
12.Dünyanı tanı. Bakı: Gənclik, 1990, 450 səh.
13.İtkin gəlin (roman trilogiya). I kitab. Bakı: Azərnəşr, 1992.
14.İtkin gəlin (roman trilogiya). II kitab. Bakı: Azərnəşr, 1992.
15.İtkin gəlin (roman trilogiya). III kitab. Bakı: Azərnəşr, 1992.
16.Sevəcəyəm (şerlər, hekayələr). Bakı: Diplomat, 2001, 170 səh.
17.Əsərləri (10 cilddə). I c. Bakı: Nafta-Press, 2004, 501 səh.

Yaradıcılığı

Əlibala Hacızadənin Azərbaycan ədəbiyyatına gətirdiyi yeni mövzulardan biri elmi mühitin təsviridir. O, “Təyyarə kölgəsi”, “Vəfalım mənim” romanları ilə elm adamlarının bir növ qapalı olan həyatını geniş oxucu kütləsinə çatdırdı.

1980-ci illərin ikinci yarısında Ə.Hacızadənin qələmə aldığı “Möcüzə” romanı o dövrdə baş verən mürəkkəb ictimai proseslərə özünəməxsus bir baxışı əks etdirirdi.

Yazıçının XX əsr İran poeziyasının məşhur nümayəndələrindən olan Fərrux Yəzdiyə həsr olunmuş monoqrafiyası dünya şərqşünaslığında bu böyük şairin həyat və yaradıcılığı haqqında ilk geniş tədqiqatdır. Bundan başqa o, müasir İran romanının tipologiyasına dair fundamental elmi araşdırmanın müəllifidir. Əlibala müəllim həmçinin bir sıra orta əsr mənbələrini dilimizə tərcümə etmişdir.

Sitatlar

“Qələm əhli gərək heç vaxt məsuliyyət hissini itirməsin, vicdanının, qəlbinin əksinə getməsin, yalan yazmasın. İnsan özü qalmır, amma yaratdığı qalır. Yaxşısı da, pisi də… Gərək elə əməl sahibi olasan, elə əsər qoyub gedəsən ki, sağlığında özün, qohum-əqrəban, dostun-tanışın, öləndən sonra isə nəslin xəcalət çəkməsin!..”

“Təyyarə kölgəsi” romanının qəhrəmanı Nadirənin gündəliyindən

Yazıçının Fikirləri

Mən sözlərimin içində yaşayıram. Ədəbiyyat aləmi müqəddəs bir aləmdi və əbədiyyat adlı bir dünyaya uzanan bir çox yolların ən gözəli, şirini və əzablısıdı. Mən ömrümün böyük bir hissəsini burada – müqəddəs saydığım bu dünyanın içində yaşamışam. Onun paklığını , müqəddəsliyini bildiyim üçün, o aləmin qapısı ağzında ayaqqablarımı təmizləyib içəri girmişəm, bilmişəm ki, o saf, şəffaf dəniz kimi, natəmiz, napak şeyləri qəbul etmir, silkinib, çırpınıb gec – tez sahilə atır. Mən nə az, nə çox, düz 50 ildi ki, bu aləmdəyəm. Gəlişim səssiz – küysüz olub, burda yaşadığım o 50 il də səsdən – küydən, münaqişə, çəkişmə – dididişmələrdən uzaq olub, burda yaşdığım o 50 il də səsdən – küydən, münaqişə, çəkişmə – didişmələrdən uzaq olub və yəqin ki, gedişim də səssiz – küysüz olacaq… Mən bu dünyada heç kəsin, heç kimin yox, yalniz ürəyimin, vicdanımın diqtəsi ilə qələm çalmışam, ədəbiyyatın, sənətin müəllimlərimdən, ustadlarımdan öyrəndiyim sirlərini qəlbimin istəkləri, arzuları ilə uyğunlaşdırıb düşündüklərimi, duyğularımı kağız üzərinə köçürmüşəm, tək öz dərdlərimi, arzularımı, sevgilərimi, nifrətlərimi, insan, həyat, məhəbbət, xəyanət, mərdlik, namərdlik və s. haqqında düşüncələrimi deyil, sənin, onun, nəticə etibarilə, hamının bu məsələ barədə fikrilərini yazmışam, çünki bilirəm ki, hər kəs düşündüklərini deyə bilmir, yaza bilmir; sən – şair, yazıçı onun – hər bir adi adamın qəlbindən keçənləri yazanda o, səni öz ürəyinin, hisslərinin tərcümanı sanır, səni özünə doğma, məhrəm hesab edir və səni sevir. Çox vaxt məndən soruşurlar ki, niyə səni uşaq da, cavan da, qoca da, qadın da, kişi də – bir sözlə hamı belə çox istəyir? Mən uzun müddət bu cür sorğulara cavab vermirdim, ancaq bu sualları verənlərin çox olduğunu görüb indi deyirəm; çünki mən bütün insanları, sizin hamınızı ülvi, təmənnasız bir məhəbbətlə sevirəm; çünki mən sevənlə sevmişəm, ölənlə ölmüşəm, ac qalanla ac, susuz qalanla susuz qalmışam; ona görə siz məni belə sevirsiniz, sevməyə bilməzsiniz; çünki yazılmamış bir qanundur: sevməsən, sevilməzsən. Mənim sevdiklərim və məni sevənlər çox xöşbəxtdirlər: mən onları beynimə, ürəyimə, düşüncələrimə və nəhyət, yazılarıma hopdurub yaşadıram və yaşadacağam. Məni sevməyənlər isə (əgər varsa) uduzublar: nə ürəyimdə, nə yaddaşımda onları yaşadacaq, xatırladacaq heç nə qalmayıb. Oxucularımın sevə – sevə oxuduğu – özlərinin dediyinə görə, doymadığı yazılarımı mən ürəyimin qanı ilə yazmışam: mən o sətirlərin, o sözlərin içində yaşamışam və yaşayıram. Mən ürəyim dolu olanda, insanlara deməyə sözüm olanda əlimə qələm almışam: ürəyim boş olanda susumuşam, baxmışam, öyrənmişəm. Bu təbiəti mənə bəxş etdiyi üçün birinci növbədə ulu Tanrıma minnətdaram: mənə düşünə – düşünə yaşamaq xisləti verdiyi üçün. Çünki ömür müvəqqətidi – başlanğıcı, sonu var. Ömür qum saatı deyil ki, bir müdət belə, sonra isə çevrilib bir başqa cür yaşayasan. Sonra mən həmişə müəllimlərimə, ustadlarıma minnətdar olmuşam və özümü onların gəzən, yaşayan, yazan, sevən, sevilən canlı bir əsəri saymışam. Kitablarımın üstündə mənim qanuni olaraq adımdan əvvəl – çox təəssüf, bunu ancaq mən özüm görə bilirəm – onların adını yazıram xəyalımda, ürəyimdə və bundan mənəvi bir rahatlıq tapıram. Bu uzun ömrümdə paxıl, həsud, pis namərd, çörəyi dizinin üstündə olan, xəyanətkr, yalançı adamlar da urcah olub mənə. Pislik eləyənləri bağışlamışam, ama qəlbimi qıranları bağışlaya bilmirəm. Çünki mənim aləmimdə qəlbə dəymək ən böyük günahdır. Düz 60 il bundan qabaq, doğma kəndimizdə məndən 3 – 4 yaş kiçik olan bir uşağa – dostuma ağır söz deyib xətrinə dəymişəm. Bu, onun özünün heç yadında da qalmayıb, qalsaydı sonralar mənimlə mehriban olmazdı, ola bilməzdi. O unudub, ancaq mən unuda bilmirəm və indinin özündə də bunun əzabını çəkirəm. Ona görə kiminsə qəlbini qırmaqdan çox qorxuram. Çünki bunu ən böyük günah sayıram. Bir də həmişə yalandan, aldaılacağımdan yaman qorxmuşam. Kiminsə yalanını görən kimi, inamımı itirmişəm ona. Çox istədiyim adam olubsa, bu yoldan çəkindirməyə çalışmışam. Demişəm, başa salmışam. Düzəlmədiyini, dönmədiyini görüncə, səssiz – səmirsiz, sadəcə papağımı götürüb yanından və həyatından çıxıb getmişəm. Məni itirmək onun ən böyük cəzası olub. Təmiz yaşamışam. Heç kəsə əyilməmişəm, özümü də heç kəsdən üstün tutmamışam. Paxıllığımı çəkənlər olub. Ancaq heç kəsin – xüsusən sənət aləmində heç kəsin nə şöhrətinə, nə sərvətinə darılıb həsəd aparmamışam. Məni məhv etməyə belə çalışanlara ürəyimdə gülmüşəm: onlar bilmirlər (inanmıram bilməsinlər) ki, həyatda, illah da sənət dünyasında heç kəs heç kəsin yerini tuta bilməz. Sən məni məhv eləyə bilərsən, aradan göürə bilərsən, ancaq sən mən ola bilməzsən. Eləcə də mən sən ola bilmərəm. Elə yaşamışam ki, hamının gözünün içinə dik, şax baxa bilərəm. Gözəl ailəm, ağıllı uşaqlarım, nəvələrim, qardaşım, bacılarim, yaxşı qohum – əqrəbam mənə görə heç kəsin yanında xəcil olmayıblar. Mən onlarla fəxr etdiyim kimi, onlar da mənimlə fəxr edə bilərlər. Dünya malı, sərvəti, fəxri adlar, mükafatlar həsrəti ilə yaşamamışam. Mənim üçün ən böyük fəxri ad – yazıçı, ən böyük mükafat – oxucularımın mənə bəslədiyi məhəbbətdi və bununla və bununla həmişə fəxr etmişəm. Ayağımın altında kəsilən qurbanlar, “ Qoy o kitabları yazan əlindən öpüm” – deyən insanlar görmüşəm. Azərbaycanımızın demək olar ki, hər yerində, elində, obasında onlarla, yüzlərlə əfsanə və Elməddin – bunlar mənim qəhrəmanlarımdı – adını daşıyan qızlarımız oğullarımız var. Və mən özümü onların mənəvi atası sayıram. Hətta bir neçəsinin nişanında, elçiliyində, toyunda bir ağsaqqal kimi iştirak etmişəm. Bu məhəbbət deyil, mükafat deyil, bəs nədi?

Əli Əmirli

admin — Wed, 22 Apr 2009 17:55:49 +0000

Ssenari müəllifi. Əsər müəllifi.

Həyatı

ƏLİ ƏMİRLİ

Doğum Tarixi	1948
Doğum Yeri	Ağdam

Əli Əmirli – yazıçı – 1948-ci ildə Ağdamda anadan olub. ADU-nu bitirib. 1971-ci ildən mətbuatda bədii əsərləri ilə çıxış edir. “Meydan”, “Axirətdən qabaq gəzinti”, “Ölü doğan şəhər” romanlarının, ümumiyyətlə, hekayə, povest və romanlardan ibarət 7 kitabın müəllifidir. 1990-cı ildən dramaturgiya ilə məşğuldur. Məşhur “Bala başa bəla”, “Köhnə ev”, “Ağqoyunlular və qaraqoyunlular”, “İyirmi ildən sonra”, “Varlı qadın” və s. pyeslərin müəllifdir. İyirmidən çox pyesi ölkə teatrlarında tamaşaya qoyulub. 2006-cı ildə “15 pyes” adlı kitabı nəşr edilib. Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin müəllimidir. 2000-ci ildə ədəbi uğurlarına görə “Humay İlahəsi” mükafatına layiq görülüb.

Yaradıcılığı

Filmoqrafiya

Bala-Başa Bəla! (1995)

Əli Əkbər

admin — Wed, 22 Apr 2009 17:53:42 +0000

Əliyev Ələkbər Əliağa oğlu (Əli Əkbər) – yazıçı, jurnalist, tərcüməçi.

Həyatı

ƏLİ ƏKBƏR

Tam Adı	Ələkbər Əliağa oğlu Əliyev
Doğum Tarixi	28 yanvar, 1978

Əli Əkbər 1978-ci ilin 28 yanvarında anadan olub. 8-ci sinifə qədər Bakının 134 saylı orta məktəbində oxuyub. 1993-cü ildə orta təhsilini Türkiyədə davam etdirmək üçün bu ölkəyə yollanaraq İstanbulda Dini Təmayüllü litseyə daxil olub. 1996-cı ildə Mərmərə Universitetinin Jurnalistika Fakultəsinə qəbul olunaraq 2000-ci ildə bu universitetdən məzun olub. Təhsil aldığı illərdə Türkiyənin nüfuzlu nəşriyyatı sayılan “KAKNÜS” nəşriyyatında İctimaiyyətlə əlaqələr müdürü və tərcüməçi olaraq işləyib. Bir sıra ədəbiyyat dərgiləri üçün məqalələr yazıb, tərcümələr edib. İndiyə qədər türk dilinə 30 əsəri tərcümə edərək nəşr etdirib.

Yaradıcılığı

Ələkbər Əliyev Azərbaycanda fəaliyyət göstərən, rus dilli intellektuallarının yaratdıqları “kultura.az” mədəniyyət və incəsənət internet potalının baş redaktorudur. Azərbaycan dilində çap olunmuş dörd bədii kitabın müəllifidir. 2009-cu ildə çap olunmuş qalmaqallı süjetə malik “Artuş və Zaur” romanı ilə böyük hay-küyə səbəb olmuşdur.

Əli İldırımoğlu

admin — Wed, 22 Apr 2009 17:52:08 +0000

Məmişov Əli İldırım oğlu (Əli İldırımoğlu) – nasir, publisist, 1996-cı ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, əməkdar jurnalist (1988), əmək veteranı (1998), “Qızıl qələm” mükafatı laureatı (1963).

Həyatı

ƏLİ İLDIRIMOĞLU

Tam Adı	Əli İldırım oğlu Məmişov
Doğum Tarixi	17 noyabr, 1927
Doğum Yeri	Əliquluuşağı, Qubadlı

Əli İldırımoğlu 1927-ci il noyabrın 17-də Qubadlı rayonunun Əliquluuşağı kəndində anadan olmuşdur. Burada orta məktəbin səkkizinci sinfini bitirəndən sonra Şuşa şəhərində müəllim kadrları hazırlayan kursda təhsil almışdır.

Əmək fəaliyyətinə 1942-ci ildən Qubadlı rayonunun Məlikəhmədli kəndində ibtidai sinif müəllimi kimi başlamışdır. Həmin rayonda Xıdırlı, Novlu, Gürcülü, Xəndək kənd ibtidai məktəblərində və Teymur Musganlı kənd yeddiillik məktəbində müəllim (1944-1946) olmuşdur. Laçın rayonu pedaqoji texnikumunda, Ağdam dövlət ikiillik müəllimlər institutunda təhsilini davam etdirmişdir (1945-1948). Sonra Qubadlı rayonunda Əliquluuşağı, Muradxanlı və Dondarlı kənd orta məktəblərində dərs hissə müdiri işləmişdir (1948-1950). Qubadlı rayon xalq maarif şöbəsinin inspektoru (1951-1952), orada “Avanqard” adlı rayon qəzetinin məsul katibi, redaktoru (1952-1954) vəzifələrində çalışmışdır. “Komınunist” qəzetinin Naxçıvan, Qarabağ, Quba bölgələrində xüsusi müxbir (1955-1990), “Həyat” qəzetinin xüsusi müxbiri (1990-1992) olmuşdur. Hazırda fərdi təqaüdçüdür (1992-ci ildən).

Ədəbi aləmə jurnalistlik fəaliyyətinə başladığı dövrdən daxil olmuşdur: məqalələri, oçerkləri, felyetonları və publisist yazıları dövri mətbuatda müntəzəm çap edilmişdir. Onun oçerkləri “Çinarlı”, felyetonları “Yazım, yazmayım” kitablarında toplu şəklində nəşr olunmuşdur. O, hekayə, povest və roman janrında da uğur qazanmışdır.

1988-ci il noyabrın 15-də Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin fərmanı ilə əməkdar jurnalist fəxri adına layiq görülmüşdür. “Rəşadətli əməyə görə” medalı və Araz ali ədəbi mükafatı ilə təltif olunmuşdur.

Əsərləri

1. Mayaklar. Bakı: Gənclik, 1974, 103 səh.
2. Yazım, yazmayım. Bakı: Yazıçı, 1982, 263 səh.
3. Çinarlı. Bakı: Gənclik, 1984, 309 səh.
4. Həmin adam (roman). Bakı: Yazıçı, 1987, 259 səh.
5. Dərd. Bakı: Gənclik, 1993, 271 səh.
6. Telepat. Bakı: Azərnəşr, 1994, 367 səh.
7. Zorən jurnalist (roman). Bakı: Azərnəşr, 1995, 445 səh.
8. Silinməz izlər. Bakı: Maarif, 1997, 350 səh.
9. Közərən sətirlər. Bakı: Gənclik, 1999, 266 səh.
10.Mənim rəncbər atam (roman). Bakı: Gənclik, 2002, 327 səh.
11.Qarlı gecələr (roman). Bakı: Nurlan, 2004, 288 səh.

Əli Vəliyev

admin — Wed, 22 Apr 2009 17:50:24 +0000

Həyatı

ƏLİ VƏLİYEV

Tam Adı	Vəliyev Əli Qara oğlu
Doğum Tarixi	27 fevral 1901
Doğum Yeri	Zəngəzur Ağudi
Ölüm Tarixi	1983
Ölüm Yeri	Bakı

Vəliyev Əli Qara oğlu (1901-1983) – nasir, 1937-ci ildən AYB-nın üzvü, Azərbaycanın xalq yazıçısı (1974), M.F.Axundov adına Dövlət mükafatı laureatı (1958).

1901-ci il fevralın 27-də Yelezavetpol quberniyası Zəngəzur qəzasının Ağudi kəndində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun tarix-ictimaiyyət fakültəsində təhsil almışdır. 1942-1943-cü illərdə Azərbaycan icnəsənət işçiləri ittifaqında, Bakı şəhər rayon icraiyyə komitəsində məsul vəzifələrdə çalışmışdır. Yazıçılar İttifaqında məsul katib (1949-1954), «Azərbaycan» jurnalında məsul redaktor işləmişdir.

Partiya və hökumət qarşısında xidmətlərinə görə «Lenin» (1971), «Oktyabr inqilabı» (1981), «Qırmızı əmək bayrağı» (1959), «Şərəf nişanı» (1946) ordenləri, «Xalq maarifi əlaçısı» (1971), «Əmək veteranı» (1936), Azərbaycan Ali Sovetinin Fəxri fərmanı (1976) və SSRİ-nin medalları ilə təltif olunmuşdur.

Allahın səyahəti (1930), Nənəmin cəhrəsi (1930), Qarlı dağlar (1938), Dostlar (1939), Qəhrəman (1940), Sübut (1941), Gülşən (1953), Çiçəkli (1955), Turaclıya gedən yol (1961), Anaqız (1965), Bir cüt ulduz (1967), Bir cüt tərlan (1968), «Əsərləri» (altı cilddə), Ürək dostları (1970), Samovar tüstüləri (1971), Durna qatarı (1972), Budağın xatirələri (1974), Zamanın ulduzları (1976), Narahat adam (1978), Ötən günlər (1981), Madarın dastanı (1988)və s. kitabların müəllifi olmuşdur.

Əkrəm Əylisli

admin — Wed, 22 Apr 2009 17:48:33 +0000

Naibov Əkrəm Nəcəf oğlu – nasir, dramaturq, tərcüməçi, 1967-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycanın xalq yazıçısı, respublika Lenin komsomolu mükafatı laureatı (1968), Azərbaycanın Əməkdar incəsənət xadimi (1968), M.F.Axundov adına ədəbi mükafat laureatı (1991), Azərbaycan Milli Məclisinin deputatı (2005).

Həyatı

ƏKRƏM ƏYLİSLİ

Tam Adı	Əkrəm Nəcəf oğlu Naibov
Doğum Tarixi	6 dekabr 1937
Doğum Yeri	Naxçıvan Ordubad Əylis

Əkrəm Əylisli – 1937-ci il dekabrın 6-da Ordubad rayonunun Yuxarı Əylis kəndində anadan olmuşdur. Burada orta məktəbi qurtardıqdan sonra ADU-nun filologiya fakültəsində təhsilini davam etdirmişdir. M.Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunun nəsr şöbəsini bitirdikdən sonra Azərnəşrin tərcümə redaksiyasında redaktor (1965-1968), «Gənclik» nəşriyyatında baş redaktor (1968-1970), «Mozalan» satirik jurnalında baş redaktor (1970-1971) olmuşdur.

1974-1978-ci illərdə Azərbaycan Nazirlər Soveti Dövlət Kinematoqrafiya Komitəsinin baş redaktoru işləmiş, sonra «Azərbaycan» jurnalının baş redaktoru kimi çalışmışdır (1978-1983). Azərbaycan Sovet Yazıçıları İttifaqının katibi (1987-1991), «Yazıçı» nəşriyyatının direktoru olmuşdur (1992-ci ildən). Gənc yazıçıların Moskvada keçirilən Ümumittifaq müşavirəsində (1962), Belorusiya, Moldova və Özbəkistanda sovet ədəbiyyatı günlərində və digər tədbirlərdə iştirak etmişdir (1968-1980).

«Ulduz» jurnalı redaksiya heyətinin üzvü (1967-1978), SSRİ Yazıçılar İttifaqı bədii şurasının üzvü (1968-1976) olmuşdur. SSRİ Yazıçılar İttifaqı İdarə Heyətinin və Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı rəyasət heyətinin, eyni zamanda «Azərbaycan» və «Drujba narodov» jurnalları redaksiya heyətlərinin üzvü seçilmişdir (1978-1990). Sovet yazıçılarının nümayəndə heyətinin tərkibində Macarıstan, Polşa və Şimali Yəməndə səfərdə, Əziz Nesinin şəxsi dəvətilə Türkiyədə olmuşdur.

Polşanın Poznan şəhərinin Fəxri vətəndaşıdır. Belorusiya SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanı, «Şərəf nişanı» ordeni və medallarla təltif edilmişdir.

Bədii yaradıcılığa şeirlə başlamış, lakin ilk mətbu hekayəsi «Qəşəm və onun kürəkəni»dir («Azərbaycan» jurnalı, 1959, N 7). Əsərləri xarici ölkə xalqlarının dillərinə tərcümə olunmuşdur. Özü də bədii tərcümələr edir, Vasili Şukşinin, Qabriel Qarsia Markesin, V.Korolenkonun, İ.Turgenevin, Ç.Aytmatovun, H.Məlikin əsərlərini dilimizə çevirmişdir.

Yaradıcılığında dram əsərlərı xüsusi yer tutur. «Quşu uçan budaqlar», “Mənim nəğməkar bibim», «Bağdada putyovka var»,”Vəzifə”, «Anamın pasportu», «Ata mülkü», «Bir cüt badmüşk ağacı», «Yastı təpə» pyesləri Bakı, Naxçıvan, Gəncə və Yerevan dram teatrlarında tamaşaya qoyulmuşdur. Ssenariləri əsasında «Gilas ağacı», “Ürək yaman şeydir”, «Sürəyya» filmləri çəkilmişdir.

Xidmətlərinə görə Şərəf nişanı və «Şöhrət» ordenləri təltif olunmuşdur.

2005-ci ildə Azərbaycan Milli Məclisinə üzv seçilmişdir.

Mənbə

Əkrəm Əylislinin bioqrafiyası www.adam.az

Əsərləri

1.Gilas ağacı. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1961, 47 səh.
2.Dağlara çən düşəndə. Bakı: Azərnəşr, 1963, 56 səh.
3.Atalar və atasızlar. Bakı: Azərnəşr, 1965, 121 səh.
4.Mənim nəğməkar bibim. Bakı: Azərnəşr, 1968
5.Adamlar və ağaclar. Bakı: Gənclik, 1970, 247 səh.
6.Kür qırağının meşələri. Bakı: Gənclik, 1971, 50 səh.
7.Ürək yaman şeydir. Bakı: Gənclik, 1973, 152 səh.
8.Bu kənddən bir qatar keçdi. Bakı: Azərnəşr, 1977, 267 səh.
9.Gilənar çiçəyinin dedikləri. Bakı: Yazıçı, 1983, 438 səh.
10.Adamlar və ağaclar. Bakı: Gənclik, 1985, 320 səh.
11.Ədəbiyyat yanğısı. Bakı: Yazıçı, 1989,
12.Seçilmiş əsərləri (iki cilddə). I c, Bakı: Azərnəşr, 1987, 497 səh.
13.Seçilmiş əsərləri (iki cilddə). II c, Bakı: Azərnəşr, 1987, 416 səh.

Tərcümələri

(ruscadan)

1.Malik Həddad. Çevrilmiş səhifə (roman). Bakı: Azərnəşr, 1965, 116 səh.
2.Henrix Böll. O illərin çörəyi (povest). Bakı: Azərnəşr, 1966, 126 səh.
3.Konstantin Paustovski. Qızıl Qönçə. Bakı: Azərnəşr, 1968, 238 səh.
4.Çingiz Aytmatov. Əlvida, Gülsarı. Bakı: Gənclik, 1969, 261 səh.