«Əncüməni-şüəra» Məlumdur ki, XIX əsrdə Azərbaycanın bir sıra yerlərində ədəbi məclislər yaranmışdı. Həmin dövrdə Bakıda «Məcməüş-şüəra», Şamaxıda «Beytüs-Səfa», Qubada «Gülüstan», Lənkəranda «Fövcül-füsəha», Qarabağda «Məclisi-üns» və «Məclisi-fəramuşan» adlanan ədəbi məclislər fəaliyyət göstərirdilər. Belə məclislərdən biri də 1831-ci ildə Ordubadda yaradılmış «Əncüməni-şüəra» ədəbi məclisi idi. Bu ədəbi məclisi ilk dəfə təşkil edən Şeyxəli xan Kəngərli olmuşdur. Akademik [...]
|
||||||
|
1864-cü ildə Şuşada şair Mirzə Rəhim Fənanın təşəbbüsü ilə “Məclisi-üns” adlı ədəbi məclis təşkil edilir. Məşğələləri şair Hacı Abbas Agahın evində keçirilən bu məclisin əvvəllər dörd üzvü var idi. Lakin 1872-ci ildə Xurşidbanu Natəvanın məclisi öz himayəsinə götürməsi onun məşğələlərini daha da canlandırdı; məclis üzvlərinin sayı çoxalıb otuza yaxınlaşdı, şöhrəti Qarabağın hüdudlarını aşıb Azərbaycanın başqa [...] “Məclisi-fəramuşan” (“Unudulmuşlar məclisi”) və ya “Məclisi-xamuşan” (“Dinməz, sakit adamlar məclisi”) adlı ədəbi məclis Qarabağda Mir Möhsün Nəvvabın təşəbbüsü ilə 1872-ci ildə təşkil edilib. Onun fəal üzvləri Həsənəliağa xan Qaradağski (Qaradağı), Abdulla bəy Asi, Sədi Sani Qarabaği (Cinli), Fatma xanım Kəminə olub. Məclisin məşğələləri Mir Möhsün Nəvvabın evində keçirdi. “Məclisi-fəramuşan” XX əsrin əvvəllərinə qədər fəaliyyət göstərmişdir. XIX əsrdə 40-50-ci illərin ortalarından Lənkəranda təşkil edilmiş ədəbi məclislərdən biri “Fövcül-füsəha” (“Gözəl danışanlar dəstəsi”) adlanırdı. Yığıncaqlarında müxtəlif peşə sahiblərinin iştirak etdiyi bu məclisə tanınmış şair və müəllim Mirzə İsmayıl Qasir başçılıq edirdi. Onun əsas üzvləri Molla Ələkbər Aciz, Mirzə İsa Xəyali, Hüseynqulu Şuriş və başqaları idilər. Onlar klassiklərin əsərlərini mütaliə edir, şerlərinə nəzirə yazır, [...] XIX əsrin ortalarında Şamaxıda fəaliyyət göstərən ədəbi məclis “Beytüs-səfa” (Rahatlıq, əyləncə evi) adlanırdı. Bu məclisin başçısı sonradan böyük Azərbaycan şairi kimi məşhurlaşan Seyid Əzim Şirvani, əsas üzvləri Molla Ağa Bixud, Ağababa Zühuri, Ələkbər Qafil və başqaları idi. Cavadzadə Əli Qulu oğlu (Əli Tudə) – şair, 1958-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Əmək veteranı (1986), Əməkdar incəsənət xadimi (1987). Həyatı Tam Adı Doğum Tarixi Doğum Yeri Ölüm Tarixi Ölüm Yeri Əli Tudə 1924-cü il yanvarın 31-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Burada 150 saylı orta məktəbin yeddinci sinfini bitirmişdir. Bu dövrdə Osman Sarıvəllinin rəhbərlik [...] Həyatı Doğum Tarixi Doğum Yeri Ölüm Tarixi Nəbati Güney Azərbaycanın Qaradağ mahalının Üştibin qəsəbəsində ruhani ailəsində anadan olmuşdur. Təbrizdə nəşr edilmiş 7500 misralıq divanındakı şeirlərin yarısı Azəri türkcəsində, yarısı farscadır. Ancaq Nəbatinin heca vəznində, xalq şeri üslubunda yazdığı qoşmaların, gəraylıların çoxu bu divana daxil edilməmişdir. Bu əsərlər isə Nəbati yaradıcılığının ən gözəl örnəklərindəndir. Xalq poeziyası ruhunda [...] Şəms Təbrizi şagirid Mövlanə Cəlaləddin Ruminin Divani-Şəms Təbrizi əsərində Şəms Təbrizi (1185 – 1248) – Azərbaycan sufi-mistik şairi. Cənubi Azərbaycanın Təbriz şəhərində anadan olmuşdur. Şəmsin müridləri çox olub. Onların arasında Əbu Bəkr Sələbaf Təbrizi, Rüknəddin Səcasi və başqaları da vardı. O, həmişə qara rəngli keçə libas geyərmiş. Çoxlu səyahətlərə çıxmış, əsasən, karvansaralarda yaşamışdır. 1244-cü ilin iyirmi altı [...] Həyatı Tam Adı Doğum Tarixi Doğum Yeri Ölüm Tarixi Səid Məşədi Xəlil oğlu Haqverdiyev Cənubi Azərbaycanda yetişmiş tərəqqipərəst şairlərdəndir. Dilməqan şəhərində doğulmuşdur. Mədrəsədə oxumuş, ömrünün çox hissəsini Avropa ölkələrinə səyahətdə keçirmişdir. Farsca, fransızca yaxşı savadı var imiş. Səyahət Səid Səlmasinin istər mədəni və istərsə məfkurəvi inkişafına çox böyük təsir etmişdir. Vətəninə qayıtdıqdan sonra tərəqqi və [...] Həyatı SÖHRAB TAHİR Tam Adı Doğum Tarixi Doğum Yeri Azərbaycanın xalq şairi, nasiri, publisisti Tahiri Şöhrab Əbülfəz oğlu (Söhrab Tahir) 1926-ci il avqustun 6-da Cənubi Azərbaycanın Astara şəhərində sənətkar ailəsində anadan olmuşdur. “Səadət” və “Şahpur” məktəblərində 9-cu sinifədək oxumuş, ailə vəziyyətinin ağırlığı üzündən atası ilə “İran-İngilis neft şirkəti”ndə işləməyə məcbur olmuşdur. Sovet ordusunun İrana [...] |
||||||